{"id":11207,"date":"2021-10-04T06:43:11","date_gmt":"2021-10-04T05:43:11","guid":{"rendered":"https:\/\/voranews.al\/?p=11207"},"modified":"2021-10-04T06:43:16","modified_gmt":"2021-10-04T05:43:16","slug":"shqiptaret-shpenzojne-rreth-1-2-miliarde-euro-ne-vit-per-energji-e-karburante-si-mund-te-lehtesohet-fatura-e-krizes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/voranews.al\/?p=11207","title":{"rendered":"Shqiptar\u00ebt shpenzojn\u00eb rreth 1.2 miliard\u00eb euro n\u00eb vit p\u00ebr energji e karburante, si mund t\u00eb leht\u00ebsohet fatura e kriz\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<p>Teksa e gjith\u00eb bota ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb energjetike, kryeministri Edi Rama paralajm\u00ebroi p\u00ebr nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb ngjashme n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb mund t\u00eb shoq\u00ebrohet me shtrenjtim t\u00eb energjis\u00eb elektrike, nd\u00ebrsa ai i karburanteve ka koh\u00eb q\u00eb ka filluar. Nj\u00eb shtrenjtim i energjis\u00eb do t\u00eb sjell\u00eb kosto p\u00ebr familjar\u00ebt, sidomos ata me t\u00eb ardhura t\u00eb ul\u00ebta, nd\u00ebrsa dhe karburantet rrisin shpenzimet p\u00ebr p\u00ebrdoruesit e automjeteve dhe biletat e transportit publik urban p\u00ebr ata q\u00eb nuk p\u00ebrdorin automjetet. K\u00ebtyre u shtohen dhe \u00e7mimet e shtrenjtuara t\u00eb ushqimeve, duke filluar q\u00eb nga produktet baz\u00eb, si mielli, buka, vaji, orizi etj.Sipas INSTAT, q\u00eb i referohet vitit 2019 (<\/p>\n\n\n\n<p>t\u00eb dh\u00ebnat e 2020 pritet t\u00eb publikohen t\u00eb h\u00ebn\u00ebn), nj\u00eb familje shpenzon 41.3% t\u00eb totalit p\u00ebr ushqime (m\u00eb e larta n\u00eb Europ\u00eb), rreth 10% p\u00ebr Shpenzime p\u00ebr \u201cbanes\u00ebn, uj\u00eb, energji elektrike, qera t\u00eb paguar\u201d dhe gati &nbsp;6% p\u00ebr transport, pra n\u00eb total rreth 57% t\u00eb totalit shkojn\u00eb p\u00ebr mbulimin e nevojave t\u00eb domosdoshme. P\u00ebr familjet e varfra kosto e nj\u00eb rritjeje tjet\u00ebr t\u00eb ushqimeve dhe sh\u00ebrbimeve utilitare \u00ebsht\u00eb e pap\u00ebrballueshme, pasi sipas INSTAT klasa I (m\u00eb e varfra) shpenzon gati 54% p\u00ebr ushqime, 17.5% p\u00ebr energji, uj\u00eb e qira dhe 2.2% p\u00ebr transport, me nj\u00eb total prej gati 74% t\u00eb shpenzimeve totale, q\u00eb shkon p\u00ebr mbulimin e nevojave bazike.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\" id=\"attachment_267664\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/10\/strukutr.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/10\/strukutr.jpg?resize=485%2C528&amp;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-267664\"\/><\/a><figcaption>Burimi: INSTAT<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Por, sa shpenzohet n\u00eb vit vet\u00ebm p\u00ebr energji elektrike dhe karburante. Sipas p\u00ebrllogaritjeve t\u00eb Monitor, kjo shum\u00eb \u00ebsht\u00eb rreth 1.2 miliard\u00eb euro, e ndar\u00eb si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>470 milion\u00eb euro p\u00ebr faturat e energjis\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sipas bilancit t\u00eb \u201cFurnizuesit t\u00eb Sh\u00ebrbimit Universal\u201d, pjes\u00eb e OSHEE Group, q\u00eb ka objekt kryesor t\u00eb aktivitetit furnizimin me energji elektrike t\u00eb klient\u00ebve fundor\u00eb q\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb tregun e rregulluar, t\u00eb ardhurat e kompanis\u00eb, (q\u00eb ark\u00ebton faturat e energjis\u00eb s\u00eb klient\u00ebve) jan\u00eb rreth 58 miliard\u00eb lek\u00eb p\u00ebr vitin 2020, ose&nbsp;<strong>470 milion\u00eb euro<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Prej disa vitesh \u00e7mimi i energjis\u00eb p\u00ebr familjar\u00ebt ka mbetur i pandryshuar n\u00eb 9.5 lek\u00eb p\u00ebr kilovat or\u00eb, pa TVSH. Nd\u00ebrsa p\u00ebr bizneset tregu \u00ebsht\u00eb liberalizuar dhe gradualisht ata jan\u00eb t\u00eb detyruar ta sigurojn\u00eb vet\u00eb energjin\u00eb n\u00eb tregun e lir\u00eb, me \u00e7mime q\u00eb luhaten dhe q\u00eb kan\u00eb arritur edhe n\u00eb 17-20 lek\u00eb p\u00ebr kilovat or\u00eb, teksa sip\u00ebrmarrjet jan\u00eb t\u00eb pambrojtura nga luhatjet e vazhdueshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas Eurostat dhe Komunitetit t\u00eb Energjis\u00eb, Shqip\u00ebria ka \u00e7mimet m\u00eb t\u00eb larta n\u00eb rajon p\u00ebr energjin\u00eb e familjar\u00ebve dhe bizneseve.<\/p>\n\n\n\n<p>Shqip\u00ebria ka nj\u00eb var\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb nga burimet hidrike dhe reshjet, duke e detyruar at\u00eb t\u00eb importoj\u00eb energji n\u00eb momentet q\u00eb prodhimi vendas nuk arrin t\u00eb garantoj\u00eb gjith\u00eb konsumin e brendsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb premten, Furnizuesi i Tregut t\u00eb Lir\u00eb, pjes\u00eb e OSHEE Group mbylli ankandin e fundit p\u00ebr blerjen e energjis\u00eb p\u00ebr muajin tetor dhe b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr furnzimin gjate periudh\u00ebs 4-10 tetor. \u00c7mimi mesatar i nj\u00eb megavati t\u00eb bler\u00eb rezulton 233 euro, \u00e7mimi m\u00eb i lart\u00eb me t\u00eb cilin vendi yn\u00eb ka siguruar ndonj\u00ebher\u00eb energji nga tregu i lir\u00eb teksa nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb e nj\u00ebjta sasi energjie u sigurua p\u00ebr af\u00ebrsisht 50 euro.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Monitor, Adrian \u00c7ela, administrator i \u201cOSHEE Group\u201d, tha se parashikimet p\u00ebr rritjen e jasht\u00ebzakonshme t\u00eb \u00e7mimeve n\u00eb tregun e energjis\u00eb gjat\u00eb pjes\u00ebs s\u00eb mbetur t\u00eb vitit pritet t\u00eb rrisin kostot e blerjes s\u00eb energjis\u00eb dhe ndikimin n\u00eb performanc\u00ebn financiare t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>710 milion\u00eb euro p\u00ebr karburante<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2020, sipas INSTAT importet e karburanteve ishin rreth 533 mij\u00eb ton, niveli rekord i pas viteve \u201990. N\u00eb tregun e pakic\u00ebs nafta ka nj\u00eb vler\u00eb totale&nbsp;<strong>rreth 710 milion\u00eb euro<\/strong>&nbsp;(me \u00e7mimin mesatar 160-165 lek\u00eb q\u00eb zbriti vitin e kaluar). Gjat\u00eb k\u00ebtij viti \u00e7mimi i naft\u00ebs \u00ebsht\u00eb rritur 5 her\u00eb, duke arritur n\u00eb rreth 176-178 lek\u00eb aktualisht. N\u00eb krahasim me nivelin e ul\u00ebt prej rreth 148 lek\u00ebsh, q\u00eb arrit\u00ebn gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb pandemis\u00eb, nafta n\u00eb vend \u00ebsht\u00eb shtrenjtuar me 28 lek\u00eb p\u00ebr lit\u00ebr ose rreth 20%, duke iu afruar niveleve t\u00eb parakriz\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\" id=\"attachment_267665\"><a href=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/10\/imm.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/10\/imm.jpg?resize=640%2C315&amp;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-267665\"\/><\/a><figcaption>Burimi: Ministria e Financave<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Sa taksa paguhen p\u00ebr energjin\u00eb dhe a mund t\u00eb leht\u00ebsohet konsumatori nga nj\u00eb pjes\u00eb e tyre<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Vet\u00ebm TVSH p\u00ebr energjin\u00eb dhe karburantet konsumator\u00ebt paguajn\u00eb mbi 200 milion\u00eb euro n\u00eb vit (llogaritje e p\u00ebraf\u00ebrt bazuar n\u00eb shpenzimet vjetore p\u00ebr k\u00ebto dy sh\u00ebrbime). Norma e TVSH-s\u00eb \u00ebsht\u00eb standarde prej 20% ndryshe nga shum\u00eb vende q\u00eb e kan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzuar p\u00ebr sh\u00ebrbimet jetike. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb rreth 60% e \u00e7mimit t\u00eb karburantit jan\u00eb taksa (qarkullim, akciz\u00eb, makrim etj), duke e b\u00ebr\u00eb karburantin n\u00eb Shqip\u00ebri nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00ebt n\u00eb Europ\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb ardhurat n\u00eb buxhet jan\u00eb rritur muajt e fundit, duke reflektuar p\u00ebrmir\u00ebsimin e ekonomis\u00eb dhe rritjen e ndjeshme t\u00eb importeve. T\u00eb ardhurat totale p\u00ebr 8-mujorin e vitit 2021 u realizuan n\u00eb mas\u00ebn 324 miliard\u00eb ose 103 % t\u00eb planit t\u00eb 8-mujorit. Krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb t\u00eb adhurat kan\u00eb rritje prej 53.2 miliard lek\u00eb, ose me 17%. Nd\u00ebrsa n\u00eb raport me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb vitit 2019, rritja \u00ebsht\u00eb rreth 6%, duke treguar se vendi mund t\u00eb kap\u00eb nivelet e parakriz\u00ebs q\u00eb k\u00ebt\u00eb vit. Kjo situat\u00eb mund\u00ebson leht\u00ebsimin e taksave direkte q\u00eb paguan konsumatori, sidomos p\u00ebr energjin\u00eb dhe mund t\u00eb kompensohet nga ana tjet\u00ebr me nj\u00eb frenim t\u00eb shpenzimeve t\u00eb larta q\u00eb po kryhen p\u00ebr infrastruktur\u00ebn (natyrisht dhe nj\u00eb kursim n\u00eb koston e lart\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn taksapaguesit po paguajn\u00eb kilimetrat e reja t\u00eb rrug\u00ebve).<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb e till\u00eb vjen dhe nga shtetet e Europ\u00ebs. Vendet e tjera po shohin leht\u00ebsimin e konsumator\u00ebve nga taksat si nj\u00eb mjet p\u00ebr t\u00eb zbutur pasojat e shtrenjtimit t\u00eb energjis\u00eb te konsumator\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>Psh, Bloomberg shkruan se Spanja tashm\u00eb ishte e detyruar t\u00eb ulte taksat e energjis\u00eb pasi \u00e7mimet e energjis\u00eb u rrit\u00ebn n\u00eb nj\u00eb rekord.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7far\u00eb po ndodh n\u00eb bot\u00eb me \u00e7mimet e energjis\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7mimet e energjis\u00eb po rriten n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn nd\u00ebrsa ekonomia globale del nga pandemia, \u00e7ka ka nxitur shqet\u00ebsimet p\u00ebr inflacionin. N\u00eb Europ\u00eb, kan\u00eb ndikuar dhe planet p\u00ebr dekarbonizimin e ekonomis\u00eb q\u00eb ka detyruar operator\u00ebt e sh\u00ebrbimeve utilitare t\u00eb paguajn\u00eb \u00e7mime gati rekord p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb lejet e ndotjes q\u00eb u nevojiten p\u00ebr t\u00eb vazhduar prodhimin e energjis\u00eb nga l\u00ebnd\u00ebt djeg\u00ebse fosile, shkruan Bloomberg. Mungesat e gazit natyror jan\u00eb n\u00eb tjet\u00ebr faktor q\u00eb po rrisin energjin\u00eb elektrike dhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fatur\u00eb q\u00eb do t\u00eb duhet ta paguajn\u00eb p\u00ebrfundimisht konsumator\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>Kostot e larta t\u00eb energjis\u00eb pritet t\u00eb vazhdojn\u00eb. Rusia po furnizon m\u00eb pak gaz n\u00eb Evrop\u00eb dhe Azia po has v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb rimbushjen e rezervave me gaz natyror t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm, pas nj\u00eb dimri t\u00eb hidhur. \u00c7mimet referenc\u00eb t\u00eb gazit evropian tashm\u00eb kan\u00eb arritur nj\u00eb rekord dhe e gjith\u00eb kjo po nxit \u00e7mimet e energjis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Bloomberg paralajm\u00ebron se nj\u00eb rritje n\u00eb faturat e sh\u00ebrbimeve t\u00eb energjis\u00eb \u2013 shpesh kostoja m\u00eb e madhe fikse pas qiras\u00eb \u2013 mund t\u00eb shtyj\u00eb shum\u00eb biznese t\u00eb vogla n\u00eb bot\u00eb n\u00eb falimentim, sidomos pas periudh\u00ebs s\u00eb v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb kan\u00eb kaluar nga pandemia. Inflacioni \u00ebsht\u00eb rritur shum\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb nd\u00ebrsa ekonomit\u00eb po rim\u00ebk\u00ebmben dhe \u00e7mimet e mallrave po rriten. Inflacioni i Eurozon\u00ebs arriti nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb 13-vje\u00e7ar muajin e kaluar dhe duket se do t\u00eb rritet edhe m\u00eb tep\u00ebr, duke err\u00ebsuar edhe m\u00eb tej parashikimet e Bank\u00ebs Qendrore Europiane.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7mimet u rrit\u00ebn kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb kostove t\u00eb energjis\u00eb, duke shkaktuar nj\u00eb p\u00ebrmbysje t\u00eb situat\u00ebs pasi \u00e7mimi i naft\u00ebs ra ndjesh\u00ebm gjat\u00eb pandemis\u00eb COVID-19. Ndikimi nga pengesat n\u00eb prodhim dhe transport, u b\u00eb i duksh\u00ebm pasi \u00e7mimet e mallrave u rrit\u00ebn me 2.3% q\u00eb nga gushti. Nd\u00ebrsa n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb gusht, INSTAT raportoi se ndryshimi vjetor i indeksit t\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb konsumit n\u00eb muajin Gusht 2021 \u00ebsht\u00eb 2,4%. Ky \u00ebsht\u00eb niveli m\u00eb i lart\u00eb q\u00eb nga janari i vitit 2017, kur treguesi k\u00ebrceu n\u00eb 2.8% vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb muaj.<\/p>\n\n\n\n<p>Marr\u00eb nga Monitor.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Teksa e gjith\u00eb bota ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb energjetike, kryeministri Edi Rama paralajm\u00ebroi p\u00ebr nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb ngjashme n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb mund t\u00eb shoq\u00ebrohet me shtrenjtim t\u00eb energjis\u00eb elektrike, nd\u00ebrsa ai i karburanteve ka koh\u00eb q\u00eb ka filluar. Nj\u00eb shtrenjtim i energjis\u00eb do t\u00eb sjell\u00eb kosto p\u00ebr familjar\u00ebt, sidomos ata me t\u00eb ardhura t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11208,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/voranews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/5ECF1991-7E87-49BE-9503-42683B96E856.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11207"}],"collection":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11207"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11209,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11207\/revisions\/11209"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11208"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}