{"id":12937,"date":"2022-03-13T08:35:52","date_gmt":"2022-03-13T07:35:52","guid":{"rendered":"https:\/\/voranews.al\/?p=12937"},"modified":"2022-03-13T08:35:55","modified_gmt":"2022-03-13T07:35:55","slug":"nuk-nevojitet-domosdoshmerisht-perfshirja-e-nato-s-zona-e-ndalim-fluturimit-ne-ukraine-mund-te-vendoset-nga-okb-ja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/voranews.al\/?p=12937","title":{"rendered":"\u201cNuk nevojitet domosdoshm\u00ebrisht p\u00ebrfshirja e NATO-s, zona e ndalim fluturimit n\u00eb Ukrain\u00eb mund t\u00eb vendoset nga OKB-ja\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><em>N\u00eb m\u00eb pak se 2 jav\u00eb, 2 milion\u00eb refugjat\u00eb jan\u00eb larguar p\u00ebr shkak t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, e shkaktuar nga nj\u00eb pushtim i paprovokuar ushtarak rus. T\u00eb pakt\u00ebn 406 civil\u00eb jan\u00eb vrar\u00eb dhe 801 jan\u00eb plagosur, sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb Zyr\u00ebs s\u00eb Komisionerit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb OKB-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, nd\u00ebrsa shifrat aktuale jan\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb larta.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrball\u00eb rezistenc\u00ebs ukrainase, Rusia e shnd\u00ebrroi shpejt \u201coperacionin e saj special ushtarak\u201d n\u00eb granatime pa dallim ndaj zonave t\u00eb banuara, dhe n\u00eb bombardimin e rrug\u00ebve t\u00eb evakuimit nga qytetet e rrethuara.<\/p>\n\n\n\n<p>Vendet per\u00ebndimore kan\u00eb ofruar tashm\u00eb nj\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb madhe ushtarake, financiare dhe humanitare p\u00ebr Ukrain\u00ebn. Por k\u00ebto p\u00ebrpjekje, kan\u00eb d\u00ebshtuar t\u00eb ndalojn\u00eb apo edhe t\u00eb zbusin agresionin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb ushtris\u00eb ruse.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebto rrethana, qeveria ukrainase dhe qytetar\u00ebt ukrainas, e shohin zon\u00ebn e ndalim-fluturimit (NFZ) mbi territorin ukrainas, si nj\u00eb faktor vendimtar q\u00eb mund ta kthej\u00eb \u201cpeshoren\u201d n\u00eb favor t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Deri m\u00eb tani, ky apel i \u00ebsht\u00eb drejtuar NATO-s si organizat\u00eb e siguris\u00eb kolektive, por aleanca vazhdon q\u00eb ta p\u00ebrjashtoj\u00eb k\u00ebt\u00eb mund\u00ebsi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb argument ky\u00e7 kund\u00ebr zbatimit t\u00eb saj, \u00ebsht\u00eb se kjo l\u00ebvizje do ta t\u00ebrhiqte NATO-n n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb direkte me Rusin\u00eb, e cila mund t\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzohej m\u00eb tej n\u00eb nj\u00eb konflikt b\u00ebrthamor global.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, ndjenja publike n\u00eb shum\u00eb vende, po zhvendoset gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb drejt mb\u00ebshtetjes s\u00eb nj\u00eb zone t\u00eb ndalim-fluturimi n\u00eb Ukrain\u00eb, me 74 p\u00ebr qind t\u00eb amerikan\u00ebve q\u00eb jan\u00eb n\u00eb favor t\u00eb veprimit t\u00eb NATO-s.<\/p>\n\n\n\n<p>Vendimi i aleanc\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb pa kosto. Refuzimi i saj p\u00ebr t\u00eb vendosur nj\u00eb \u201combrell\u00eb ajrore\u201d, e d\u00ebmton besueshm\u00ebrin\u00eb e saj si institucioni kryesor q\u00eb garanton sigurin\u00eb kolektive evropiane.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhe pasi aleanca p\u00ebrjashtoi k\u00ebt\u00eb mund\u00ebsi, jan\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzuar taktikat e Rusis\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar, p\u00ebr\u00e7ar\u00eb dhe izoluar vendet per\u00ebndimore. \u00c7do veprim p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur Ukrain\u00ebn, qoft\u00eb edhe nj\u00eb ndihm\u00eb jo-ushtarake, po quhet nj\u00eb akt lufte dhe nj\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzim, si\u00e7 e kemi par\u00eb me retorik\u00ebn e Mosk\u00ebs n\u00eb lidhje me sanksionet ekonomike.<\/p>\n\n\n\n<p>NATO nuk duhet ta kishte lejuar veten q\u00eb t\u00eb b\u00ebhej pjes\u00eb e manualit t\u00eb loj\u00ebrave t\u00eb Putinit, sipas t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb ai, dhe jo Per\u00ebndimi, i vendos \u201cvijat e kuqe\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb ka ende disa m\u00ebnyra, p\u00ebrmes t\u00eb cilave NATO mund t\u00eb krijoj\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb kufizuar t\u00eb ndalim-fluturimit mbi Ukrain\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur korridoret humanitare dhe infrastruktur\u00ebn b\u00ebrthamore.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo nism\u00eb mund t\u2019i komunikohet Rusis\u00eb, duke deklaruar se aleanca po mbron vet\u00ebm zonat civile dhe infrastruktur\u00ebn kritike p\u00ebr q\u00ebllime humanitare, dhe se nuk po i bashkohet konfliktit m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb midis Rusis\u00eb dhe Ukrain\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Shum\u00eb kund\u00ebrshtar\u00eb t\u00eb zon\u00ebs s\u00eb ndalim-fluturimit, argumentojn\u00eb rrezikun e p\u00ebrdorimit t\u00eb Nenit 5, n\u00eb rast se do t\u00eb rr\u00ebzohej nga rus\u00ebt ndonj\u00eb avion i NATO-s.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, ka m\u00ebnyra ligjore p\u00ebr ta zbutur k\u00ebt\u00eb rrezik, pasi ky nen \u00ebsht\u00eb krijuar p\u00ebr rastet e shkeljeve shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare, dhe jo p\u00ebr incidente taktike. Incidente t\u00eb tilla, kan\u00eb ndodhur tashm\u00eb gjat\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Siri, pa pasur asnj\u00eb pasoj\u00eb ushtarake.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb zon\u00eb e ndalim-fluturimit, nuk do ta b\u00ebnte NATO-n nj\u00eb pal\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb luft\u00eb, dhe zbatimi i saj do t\u00eb ishte zgjidhja m\u00eb e shpejt\u00eb dhe m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u2019i mbrojtur civil\u00ebt nga sulmet ajrore ruse.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksohet se OKB-ja dhe OSBE-ja, cil\u00ebsohen n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat dokumente si \u201cmekanizma ekzistues p\u00ebr garantimin e siguris\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare\u201d. Pra t\u00eb pakt\u00ebn zyrtarisht, Rusia e njeh autoritetin e k\u00ebtyre organizatave nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p>Pra do t\u00eb ishte e arsyeshme t\u00eb merrej n\u00eb konsiderat\u00eb krijimi i nj\u00eb zone t\u00eb ndalim-fluturimit t\u00eb garantuar nga OKB-ja. Shtetet an\u00ebtare t\u00eb OKB-s\u00eb, mund t\u00eb formojn\u00eb nj\u00eb koalicion t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mbrojtur hap\u00ebsir\u00ebn ajrore t\u00eb Ukrain\u00ebs nga sulmet e agresorit rus.<\/p>\n\n\n\n<p>Po si mund t\u00eb funksionoj\u00eb kjo? Duke p\u00ebrdorur nenet 5 dhe 6 t\u00eb Kart\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb, duhet t\u00eb pezullohet an\u00ebtar\u00ebsimi i Rusis\u00eb n\u00eb OKB dhe ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb K\u00ebshillin e Sigurimit.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebshilli i Sigurimit i OKB-s\u00eb, mund t\u00eb miratoj\u00eb m\u00eb pas zon\u00ebn e ndalim-fluturimit sipas nenit 42 t\u00eb Kart\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb. N\u00eb p\u00ebrputhje me nenin 47 t\u00eb Kart\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb, duhet t\u00eb ngrihet Komiteti i Shtabit Ushtarak. Sipas neneve 45 dhe 49 t\u00eb Kart\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb, krijohet koalicioni q\u00eb garanton zon\u00ebn e ndalim-fluturimit.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, ka shum\u00eb element\u00eb t\u00eb tjer q\u00eb duhet t\u00eb trajtohen nga komandant\u00ebt ushtarak\u00eb dhe udh\u00ebheq\u00ebsit e tyre politik\u00eb. Nj\u00eb zon\u00eb e ndalim-fluturimit, nuk i zgjidh t\u00eb gjitha problemet emergjente q\u00eb ka sot Ukraina, civil\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb duke u sh\u00ebnjestruar nga raketat dhe artileria ruse.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, ajo do t\u00eb b\u00ebnte diferenc\u00ebn. Presidenti Zelenskyy ka deklaruar se forcat e armatosura t\u00eb Ukrain\u00ebs, jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb luftojn\u00eb kund\u00ebr forcat tok\u00ebsore ruse, por jo ndaj qindra avion\u00ebve q\u00eb ka vendosur Moska af\u00ebr kufijve.<\/p>\n\n\n\n<p>Psikologjikisht dhe ushtarakisht, do t\u00eb jet\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb trupat ruse t\u00eb p\u00ebrparojn\u00eb n\u00eb territorin ukrainas pa pasur ep\u00ebrsi n\u00eb aj\u00ebr. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb detyr\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, por alternativa \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrrimi total i Ukrain\u00ebs, gjenocidi, dhe nj\u00eb katastrof\u00eb humanitare dhe mjedisore.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebto pasoja, do t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashmangshme n\u00eb rezultate shum\u00eb m\u00eb serioze n\u00eb Evrop\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn afatshkurt\u00ebr dhe at\u00eb afatmesme. Veprimi tani, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb akt humanitar, por gjithashtu edhe nj\u00eb investim p\u00ebr t\u00eb ardhmen e kontinentit evropian.<\/p>\n\n\n\n<p>*****<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Marr\u00eb nga&nbsp; \u201c<a href=\"https:\/\/cepa.org\/no-fly-zone-now\">Center for European Policy Analysis<\/a>\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb m\u00eb pak se 2 jav\u00eb, 2 milion\u00eb refugjat\u00eb jan\u00eb larguar p\u00ebr shkak t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, e shkaktuar nga nj\u00eb pushtim i paprovokuar ushtarak rus. T\u00eb pakt\u00ebn 406 civil\u00eb jan\u00eb vrar\u00eb dhe 801 jan\u00eb plagosur, sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb Zyr\u00ebs s\u00eb Komisionerit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb OKB-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, nd\u00ebrsa shifrat aktuale jan\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12938,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/voranews.al\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7C9A3BEA-9929-4567-9ECB-777E1BB566DB.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12937"}],"collection":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12937"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12939,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12937\/revisions\/12939"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}