{"id":13751,"date":"2022-07-08T11:28:39","date_gmt":"2022-07-08T10:28:39","guid":{"rendered":"https:\/\/voranews.al\/?p=13751"},"modified":"2022-07-08T11:28:41","modified_gmt":"2022-07-08T10:28:41","slug":"u-qellua-me-arme-gjate-nje-fushate-elektorale-nderron-jete-ish-kryeministri-japonez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/voranews.al\/?p=13751","title":{"rendered":"U q\u00ebllua me arm\u00eb gjat\u00eb nj\u00eb fushate elektorale, nd\u00ebrron jet\u00eb ish-kryeministri japonez"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Ish-kryeministri japonez, Shinzo Abe ka nd\u00ebrruar jete pasi u q\u00ebllua me arm\u00eb zjarri gjat\u00eb nj\u00eb<a href=\"https:\/\/albanews.al\/atentat-ish-kryeministrit-japonez-qellohet-me-arme-zjarri-ne-gjendje-te-rende-per-jeten\/\">\u00a0takimi elektoral<\/a>\u00a0n\u00eb prefektur\u00ebn Nara n\u00eb Japonin\u00eb qendrore. K\u00ebt\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur televizioni publik\u00a0<a href=\"https:\/\/english.kyodonews.net\/news\/2022\/07\/a0285cdcc6d2-breaking-news-ex-pm-abe-attacked-by-unidentified-man-on-road-in-japan.html\">Kyodo.news<\/a>.<\/strong><br>Abe u rr\u00ebzua p\u00ebrtok\u00eb teksa mbant<\/p>\n\n\n\n<p>mbante nj\u00eb fjalim dhe u transportua menj\u00ebher\u00eb n\u00eb spital. Ai u transportua menj\u00ebher\u00eb me helikopter n\u00eb spital pas sulmit, por nuk mundi t\u2019i mbijetonte plag\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, policia arrestoi nj\u00eb 42-vje\u00e7ar n\u00eb vendngjarje n\u00ebn dyshimin p\u00ebr tentativ\u00eb vrasje. Ai \u00ebsht\u00eb Tetsuya Yamagami, nga qyteti Nara. Agresori \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ish-an\u00ebtar i forc\u00ebs s\u00eb vet\u00ebmbrojtjes detare dhe ishte largua nga sh\u00ebrbimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb nj\u00ebsi ushtarake n\u00eb vitin 2005 sipas Fuji TV.<\/p>\n\n\n\n<p>Raportet e medias cituan policin\u00eb t\u00eb thoshte se arma q\u00eb mendohej se ishte p\u00ebrdorur n\u00eb sulm ishte e b\u00ebr\u00eb vet\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb artizanale.<\/p>\n\n\n\n<p>Abe ka thyer rekordet si kryeministri m\u00eb jet\u00ebgjat\u00eb i Japonis\u00eb. Ai ka sh\u00ebrbyer p\u00ebr nj\u00eb vit m\u00eb 2006 dhe m\u00eb pas p\u00ebrs\u00ebri nga viti 2012 deri m\u00eb 2020. At\u00eb koh\u00eb, ai ka dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqje p\u00ebr arsye sh\u00ebndet\u00ebsore. M\u00eb von\u00eb ka zbuluar se i \u00ebsht\u00eb kthyer koliti ulceroz \u2013 nj\u00eb s\u00ebmundje e zorr\u00ebve. Abe \u00ebsht\u00eb pasuar nga aleati i tij i ngusht\u00eb i partis\u00eb, Yoshihide Suga, i cili m\u00eb von\u00eb \u00ebsht\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar nga Fumio Kishida. Incidentet me arm\u00eb zjarri jan\u00eb t\u00eb rralla n\u00eb Japoni. Arm\u00ebt e dor\u00ebs atje jan\u00eb t\u00eb ndaluara.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ngritja n\u00eb pushtet<\/strong><br>Me pseudonimin \u201cPrinc\u201d, Shinzo Abe \u00ebsht\u00eb djali i ish-ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm, Shintaro Abe, dhe nipi i ish-kryeministrit, Nobusuke Kishi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai \u00ebsht\u00eb zgjedhur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Parlament n\u00eb vitin 1993, nd\u00ebrsa m\u00eb 2005 \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb an\u00ebtar i kabinetit, duke u em\u00ebruar sekretar kryesor nga kryeministri i at\u00ebhersh\u00ebm, Junichiro Koizumi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb 2006, Abe \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb kryeministri m\u00eb i ri i Japonis\u00eb s\u00eb pasluft\u00ebs. Megjithat\u00eb, nj\u00eb s\u00ebr\u00eb skandalesh \u2013 duke p\u00ebrfshir\u00eb humbjen e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb pensioneve nga Qeveria \u2013 kan\u00eb prekur administrat\u00ebn e tij. N\u00eb shtator t\u00eb vitit 2007, ai ka dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqje, p\u00ebr shkak t\u00eb kolitit ulceroz. Abe \u00ebsht\u00eb kthyer si kryeminist\u00ebr n\u00eb vitin 2012, duke th\u00ebn\u00eb se ka kap\u00ebrcyer s\u00ebmundjen me ndihm\u00ebn e mjekimeve.<\/p>\n\n\n\n<p>Shinzo Abe \u00ebsht\u00eb rizgjedhur m\u00eb pas n\u00eb vitin 2014 dhe n\u00eb vitin 2017, duke u b\u00ebr\u00eb kryeministri m\u00eb jet\u00ebgjat\u00eb i Japonis\u00eb. Popullariteti i Abes \u00ebsht\u00eb luhatur, por ai ka mbetur kryesisht i pasfiduesh\u00ebm si kryeminist\u00ebr, p\u00ebr shkak t\u00eb ndikimit n\u00eb partin\u00eb e tij LDP, e cila i ka ndryshuar rregullat e saj p\u00ebr t\u2019i mund\u00ebsuar atij q\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb edhe mandatin e tret\u00eb si lider partie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nj\u00eb nacionalist i diskutuesh\u00ebm<\/strong><br>Abe \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr q\u00ebndrim t\u00eb ashp\u00ebr ndaj mbrojtjes dhe politik\u00ebs s\u00eb jashtme. P\u00ebr koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, ai ka k\u00ebrkuar t\u00eb ndryshoj\u00eb Kushtetut\u00ebn pacifiste t\u00eb Japonis\u00eb s\u00eb pasluft\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Pik\u00ebpamjet e tij nacionaliste shpesh i kan\u00eb rritur tensionet me Kin\u00ebn dhe Koren\u00eb e Jugut, ve\u00e7an\u00ebrisht pas vizit\u00ebs s\u00eb tij \u2013 n\u00eb vitin 2013 \u2013 n\u00eb faltoren Yasukuni t\u00eb Tokios. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lokacion i diskutuesh\u00ebm q\u00eb lidhet me militarizmin japonez para dhe gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2015, ai ka k\u00ebrkuar t\u00eb drejt\u00ebn e vet\u00ebmbrojtjes kolektive, duke i mund\u00ebsuar Japonis\u00eb q\u00eb t\u2019i mobilizoj\u00eb trupat jasht\u00eb shtetit, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur veten dhe aleat\u00ebt n\u00ebn sulm. Pavar\u00ebsisht kund\u00ebrshtimeve nga fqinj\u00ebt e Japonis\u00eb e, madje, edhe nga publiku vendas, Parlamenti japonez e ka miratuar k\u00ebt\u00eb ndryshim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trajtimi i ekonomis\u00eb dhe i pandemis\u00eb COVID-19<\/strong><br>Abe, gjithashtu, njihet si \u201cAbenomics\u201d \u2013 nj\u00eb referenc\u00eb p\u00ebr politik\u00ebn e tij ekonomike, t\u00eb nd\u00ebrtuar mbi leht\u00ebsimin monetar, stimulin fiskal dhe reformat strukturore.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebto masa kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb rritje ekonomike gjat\u00eb mandatit t\u00eb tij t\u00eb par\u00eb, por ngadal\u00ebsimet e m\u00ebvonshme kan\u00eb ngritur pik\u00ebpyetje n\u00eb lidhje me efektivitetin e tyre. P\u00ebrpjekjet e tij p\u00ebr t\u00eb ringjallur ekonomin\u00eb jan\u00eb p\u00ebrballur me sfida, kur Japonia, n\u00eb pranver\u00ebn e vitit 2020, ka hyr\u00eb n\u00eb recesion, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb nga viti 2015. Popullariteti i tij \u00ebsht\u00eb goditur edhe m\u00eb, pas kritikave p\u00ebr trajtimin e pandemis\u00eb COVID-19. Ka pasur shqet\u00ebsime se fushatat p\u00ebr nxitjen e turizmit vendas kan\u00eb kontribuar n\u00eb rritjen e numrit t\u00eb rasteve me k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ish-kryeministri japonez, Shinzo Abe ka nd\u00ebrruar jete pasi u q\u00ebllua me arm\u00eb zjarri gjat\u00eb nj\u00eb\u00a0takimi elektoral\u00a0n\u00eb prefektur\u00ebn Nara n\u00eb Japonin\u00eb qendrore. K\u00ebt\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur televizioni publik\u00a0Kyodo.news.Abe u rr\u00ebzua p\u00ebrtok\u00eb teksa mbant mbante nj\u00eb fjalim dhe u transportua menj\u00ebher\u00eb n\u00eb spital. Ai u transportua menj\u00ebher\u00eb me helikopter n\u00eb spital pas sulmit, por nuk &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13752,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/voranews.al\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/22481411-0A11-4CB6-A4EF-7DE8BB613935.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13751"}],"collection":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13751"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13753,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13751\/revisions\/13753"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}