{"id":17417,"date":"2023-07-23T15:40:19","date_gmt":"2023-07-23T14:40:19","guid":{"rendered":"https:\/\/voranews.al\/?p=17417"},"modified":"2023-07-23T15:40:21","modified_gmt":"2023-07-23T14:40:21","slug":"kush-perfiton-nga-zhvleresimi-i-euros-dhe-si-mund-te-frenohet-deeuroizim-me-ligj-kurs-fiks-kembimi-apo-zyrtarizim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/voranews.al\/?p=17417","title":{"rendered":"Kush p\u00ebrfiton nga zhvler\u00ebsimi i euros dhe si mund t\u00eb frenohet\/ Deeuroizim me ligj, kurs fiks k\u00ebmbimi apo zyrtarizim?"},"content":{"rendered":"\n<p>Zhvler\u00ebsimi i shpejt\u00eb dhe i fort\u00eb i euros kundrejt lekut duket t\u00eb ket\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar inflacionin si shqet\u00ebsimi m\u00eb i madh i shqiptar\u00ebve. N\u00eb mes t\u00eb sezonit veror 1 euro k\u00ebmbehet me 100.9 lek\u00eb (kursi i 21 korrikut) dhe pritshm\u00ebrit\u00eb jan\u00eb nj\u00ebsoj pesimiste.&nbsp;Flukset e euros nga eksportet, turizmi dhe investimet e huaja direkte, nuk justifikojn\u00eb zhvler\u00ebsimin deri n\u00eb 14% t\u00eb monedh\u00ebs europiane, duke l\u00ebn\u00eb hap\u00ebsira p\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb faktor\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr ekspertin e ekonomis\u00eb Klodian Mu\u00e7o, kjo ka ardhur si pasoj\u00eb euroizimit t\u00eb ekonomis\u00eb shqiptare, ku monedha europiane p\u00ebrdoret n\u00eb mas\u00eb, duke b\u00ebr\u00eb pothuajse t\u00eb padobishme politik\u00ebn monetare t\u00eb Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Ai hedh posht\u00eb \u2018arsyetimin\u2019 se zhvler\u00ebsimi mund t\u00eb jet\u00eb artificial sepse askush nuk p\u00ebrfiton nga kjo gj\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cVendet e huaja nuk kan\u00eb ndjekur politika zhvler\u00ebsuese p\u00ebr monedhat e tyre dhe kjo do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb faktor\u00ebt jan\u00eb t\u00eb brendsh\u00ebm. 40% e ekonomis\u00eb shqiptare \u00ebsht\u00eb n\u00eb euro dhe k\u00ebshtu politikat e BSH-s\u00eb jan\u00eb m\u00eb pak efikase. Edhe pse Banka blinte miliona euro n\u00eb treg, euro p\u00ebrs\u00ebri zhvler\u00ebsohej. Miliarda jan\u00eb t\u00eb padeklaruara dhe gjendja \u00ebsht\u00eb alarmante\u201d,<\/em>&nbsp;shpjegon Mu\u00e7o p\u00ebr&nbsp;Gazetasi.al.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke p\u00ebrmendur eksportuesit dhe qytetar\u00ebt q\u00eb paguhen n\u00eb euro si pala q\u00eb d\u00ebmtohen, Mu\u00e7o tregon dhe p\u00ebrfituesit\u2026 duke e nisur nga qeveria, borxhi i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb masivisht n\u00eb monedh\u00eb t\u00eb huaj, euro\/dollar dhe grosist\u00ebt e naft\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb p\u00ebrfiton qeveria sepse borxhin&nbsp;e ka n\u00eb valut\u00eb dhe t\u00eb ardhurat n\u00eb euro. Po ashtu p\u00ebrfitojn\u00eb edhe importuesit e m\u00ebdhenj, sidomos t\u00eb naft\u00ebs. Nafta blihet n\u00eb dollar\u00eb dhe dollari \u00ebsht\u00eb zhvler\u00ebsuar. Gjithsesi, k\u00ebtu nafta vazhdon t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrs\u00ebri me \u00e7mim t\u00eb lart\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Eksperti Mu\u00e7o sugjeron dy zgjidhje q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nd\u00ebrhyrje institucionale, afatshkurt\u00ebr dhe afatgjat\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai shpjegon se situata k\u00ebrkon nd\u00ebrhyrje urgjente dhe nj\u00eb e till\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb t\u00ebrheqja e valut\u00ebs nga tregu nga vet\u00eb BSH, por nj\u00eb tjet\u00ebr mund t\u00eb siguroj\u00eb stabilitetin afatgjat\u00eb t\u00eb kursit.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cN\u00eb asnj\u00eb vend t\u00eb bot\u00ebs nuk t\u00eb lejojn\u00eb t\u00eb paguash, blesh me monedh\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 asaj vendase, nd\u00ebrsa n\u00eb Shqip\u00ebri po. Qeveria duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb me ligj, me detyrim pagesat me lek\u00eb dhe t\u00eb ndaloj\u00eb euron q\u00eb t\u00eb deeuroizohet ekonomia dhe ajo t\u00eb kanalizohet vet\u00ebm n\u00eb pikat exchange dhe banka. Kjo do t\u00eb ndalonte dhe informalitetin dhe do t\u00eb ndihmonte eksportuesit. Ata na duhen. \u00cbsht\u00eb ekonomi prodhimi dhe pun\u00ebsohen njer\u00ebz. Kjo \u00ebsht\u00eb ekonomi sh\u00ebrbimi\u201d<\/em>, sqaron Mu\u00e7o i cili kund\u00ebrshton iden\u00eb e adaptimit t\u00eb euros si monedh\u00eb zyrtare.<\/p>\n\n\n\n<p>Procesi i de-euroizimit, em\u00ebruar k\u00ebshtu nga vet\u00eb Banka e Shqip\u00ebris\u00eb, duket si nj\u00eb luft\u00eb me mullinjt\u00eb e er\u00ebs, pasi n\u00eb 5 vite jet\u00eb, nuk ka asnj\u00eb rezultat.&nbsp; Madje, monedha&nbsp; europiane ka pasur nj\u00eb zhvillim me baz\u00eb t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri brenda dhe jasht\u00eb sistemit t\u00eb kontrolluar.<\/p>\n\n\n\n<p>Por eksperti Igli Tola, argumenton&nbsp; se ndoshta ky \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht momenti i duhur p\u00ebr t\u00eb adaptuar euron, duke theksuar se mbetet nj\u00eb thik\u00eb me dy presa.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cShqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb vend kandidat p\u00ebr n\u00eb BE dhe e ka t\u00eb pashmangshme adaptimin e euros. A \u00ebsht\u00eb tani momenti i duhur p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb ky kalimi? \u00cbsht\u00eb vendim i dyansh\u00ebm, me Europ\u00ebn dhe ne. Ky proces do koh\u00eb, nuk e b\u00ebjm\u00eb dot nes\u00ebr. Puna \u00ebsht\u00eb sa t\u00eb gatsh\u00ebm jemi q\u00eb t\u00eb heqim dor\u00eb nga politika jon\u00eb monetare sepse BSH do t\u00eb dal\u00eb jasht\u00eb loje dhe e vendos Banka Europiane ofert\u00ebn dhe k\u00ebrkes\u00ebn e euros\u201d<\/em>, shpjegon Tola duke vazhduar edhe me avantazhet.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAvantazhi i par\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb p\u00ebrderisa monedhat jan\u00eb n\u00eb paritet konvertimi \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i leht\u00eb. Zakonisht problemi n\u00eb t\u00eb tilla momente \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb qytetar\u00ebt humbin para, por n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast jo. Nj\u00eb pag\u00eb 50 mij\u00eb lek\u00eb n\u00eb 500 euro ka shum\u00eb pak firo. Avantazh \u00ebsht\u00eb sigurisht dhe t\u00ebrheqja e turist\u00ebve, si edhe rritjen e kredibilitetit p\u00ebr t\u00eb huajt\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Edhe eksperti Tola sugjeron nj\u00eb nd\u00ebrhyrje urgjente q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr: kurs k\u00ebmbimi fiks. Ai shpjegon se Banka mund t\u00eb vendos\u00eb nj\u00eb kurs k\u00ebmbimi fiks sigurisht vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb caktuar.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cKalimi n\u00eb kurs fiks p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zgjidhje. Kurs q\u00eb mund t\u00eb indeksohet me inflacionin. Gjithsesi kjo \u00ebsht\u00eb politik\u00eb q\u00eb nuk preferohet dhe do shum\u00eb garanci nga vet\u00eb BSH. Luhatjet midis kursit fiks dhe atij real i mbulon BSH dhe kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr volume jan\u00eb vlera t\u00eb m\u00ebdha\u201d<\/em>, p\u00ebrfundon eksperti Tola.<\/p>\n\n\n\n<p>Eksportuesit, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb humbur rreth 10% t\u00eb t\u00eb ardhurave t\u00eb tyre p\u00ebrshkak t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb euros, p\u00ebrkthyer n\u00eb miliona euro, kan\u00eb k\u00ebrkuar disa her\u00eb \u2018ndihm\u00eb\u2019 nga autoritetet. Ndon\u00ebse si qeveria ashtu edhe Banka e Shqip\u00ebris\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb nd\u00ebrhyrjen n\u00eb nj\u00eb treg t\u00eb lir\u00eb si ai i kursit kan\u00eb ofruar disa t\u00eb tilla. Fillimisht, ministrja e Financave, Delina Ibrahimaj njoftoi se pagesat e taks\u00ebs mbi fitimin nga bizneset eksportuese do t\u00eb&nbsp; shtyhen deri n\u00eb fund t\u00eb k\u00ebtij viti. Kjo pages\u00eb shlyhet n\u00eb mes t\u00eb vitit, normalisht.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, Banka, p\u00ebrve\u00e7 trajnimeve k\u00ebshilluese drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb me bizneset shqiptare q\u00eb eksportojn\u00eb, u k\u00ebrkoi bankave tregtare q\u00eb t\u00eb ofrojn\u00eb kontrat \u2018for\u00ebard\u2019 dhe kushte t\u00eb leht\u00ebsuara kreditimi.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr bizneset dhe shoqatat e eksportit asnj\u00ebra nga k\u00ebto nuk \u00ebsht\u00eb e mjaftueshme. Vet\u00ebm p\u00ebr muajin qershor ky aktivitet ra me 17.3%, n\u00eb vler\u00eb.\/Si<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zhvler\u00ebsimi i shpejt\u00eb dhe i fort\u00eb i euros kundrejt lekut duket t\u00eb ket\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar inflacionin si shqet\u00ebsimi m\u00eb i madh i shqiptar\u00ebve. N\u00eb mes t\u00eb sezonit veror 1 euro k\u00ebmbehet me 100.9 lek\u00eb (kursi i 21 korrikut) dhe pritshm\u00ebrit\u00eb jan\u00eb nj\u00ebsoj pesimiste.&nbsp;Flukset e euros nga eksportet, turizmi dhe investimet e huaja direkte, nuk justifikojn\u00eb zhvler\u00ebsimin &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17247,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/voranews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_4865.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17417"}],"collection":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17417"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17417\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17418,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17417\/revisions\/17418"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}