{"id":20785,"date":"2024-12-22T21:11:29","date_gmt":"2024-12-22T20:11:29","guid":{"rendered":"https:\/\/voranews.al\/?p=20785"},"modified":"2024-12-22T21:11:31","modified_gmt":"2024-12-22T20:11:31","slug":"ne-lufte-me-vetmine-specialistet-po-humbet-tradita-femijet-nuk-kujdesen-me-per-te-moshuarit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/voranews.al\/?p=20785","title":{"rendered":"N\u00eb \u201cluft\u00eb\u201d me vetmin\u00eb\/ Specialist\u00ebt: Po humbet tradita, f\u00ebmij\u00ebt nuk kujdesen m\u00eb p\u00ebr t\u00eb moshuarit"},"content":{"rendered":"\n<p>Kur moti e favorizon sh\u00ebtit n\u00eb rrug\u00ebt e Tiran\u00ebs n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt lexon ndonj\u00eb lib\u00ebr. Ismaili k\u00ebshtu mund vetmin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cLexoj, shoh televizor, rri me shoq\u00ebrin\u00eb, sh\u00ebtis p\u00ebr t\u00eb mbajt sh\u00ebndetin\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>91-vje\u00e7ari ish-inxhinier nd\u00ebrtimi, t\u00eb dy f\u00ebmij\u00ebt i ka jasht\u00eb vendit nd\u00ebrsa bashk\u00ebshortja i ka nd\u00ebrruar jet\u00eb pes\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Un\u00eb jetoj vet\u00ebm se m\u00eb ka vdekur gruaja, f\u00ebmij\u00ebt i kam jasht\u00eb, nj\u00eb n\u00eb Angli, nj\u00eb n\u00eb Amerik\u00eb. Kan\u00eb halle, kan\u00eb jet\u00eb t\u00eb ngarkuar. Njeriu d\u00ebnohet kur i vdes gruaja\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Rreth 1\/5 e popullsis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb mbi 65 vje\u00e7 dhe vet\u00ebm 17% e tyre jetojn\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKjo dukuri \u00ebsht\u00eb e ndikuar duksh\u00ebm nga lindshm\u00ebria, por sidomos nga emigracioni. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb fenomen nd\u00ebrkomb\u00ebtar i Evrop\u00ebs Jugore, Lindore, por Shqip\u00ebria e ka akoma m\u00eb t\u00eb theksuar p\u00ebr arsye t\u00eb ritmeve t\u00eb saj, t\u00eb fillimit m\u00eb t\u00eb vonsh\u00ebm krahasuar me t\u00eb tjer\u00ebt\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKemi nj\u00eb popullsi kur rreth 72 % e pleqve jan\u00eb \u00e7ifte q\u00eb jetojn\u00eb vet\u00ebm t\u00eb mosh\u00ebs mbi 65 vje\u00e7, mbi 11% \u00ebsht\u00eb nj\u00eb i moshuar q\u00eb jeton vet\u00ebm, dometh\u00ebn\u00eb mbi 83% e mosh\u00eb s\u00eb tret\u00eb jeton jo me f\u00ebmij\u00ebt. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim t\u00eb kujdesit shoq\u00ebror, ka vdekur tradita\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Para shoq\u00ebris\u00eb dhe institucioneve dalin t\u00eb tjera sfida. Me mosh\u00ebn shtohen s\u00ebmundjet kronike e paaft\u00ebsit\u00eb. T\u00eb pakt\u00ebn 90 mij\u00eb t\u00eb moshuar sipas specialist\u00ebve t\u00eb sh\u00ebndetit publik kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr kujdes afatgjat\u00eb. Numri i tyre parashikohet t\u00eb dyfishohet n\u00eb nj\u00eb dekad\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cShteti mund ta shoh\u00eb si prioritet mjek\u00ebsin\u00eb, ta \u00e7osh nga spitali tek sht\u00ebpit\u00eb e tyre. Ka ardhur koha t\u00eb mendojm\u00eb dhe t\u00eb veprojm\u00eb\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Tradita e do q\u00eb p\u00ebr prind\u00ebrit t\u00eb kujdesen f\u00ebmij\u00ebt, por n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri ku lindshm\u00ebria prej vitesh \u00ebsht\u00eb posht\u00eb nivelit riprodhues dhe t\u00eb tjer\u00eb kan\u00eb shkuar n\u00eb emigracion sugjerimi vjen p\u00ebr reformim t\u00eb sistemeve sociale dhe sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cZgjidhja nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ngritur n\u00eb Shqip\u00ebri qendra rezidenciale t\u00eb kujdesit afatgjat\u00eb, modele q\u00eb ekzistojn\u00eb shum\u00eb n\u00eb per\u00ebndim , me kosto shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb. \u201cMund t\u00eb ket\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar, por nuk do t\u00eb jet\u00eb kjo zgjidhja e plot\u00eb. P\u00ebrqendrimin kryesor do ta vendosim te kujdesi n\u00eb sht\u00ebpi. T\u00eb p\u00ebrgatisim m\u00eb mir\u00eb sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor dhe at\u00eb social p\u00ebr t\u00eb vizituar gjendjen e tyre, p\u00ebr ta njohur gjendjen e tyre. K\u00ebt\u00eb mund ta b\u00ebjn\u00eb dhe mjek\u00ebt, infermier\u00ebt, punonj\u00ebsit social t\u00eb kujdesit par\u00ebsor. Nj\u00eb hap tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb dhe mb\u00ebshtetja e atyre q\u00eb quhen kujdestar informal. Mbi 90 % e t\u00eb moshuarve deklarojn\u00eb se marrin kujdes nga dikush nga nj\u00eb i af\u00ebrm, fqinj. Disa struktura q\u00eb mund t\u00eb ngrihen n\u00eb nivel lokal midis bashkive dhe kujdesit par\u00ebsor p\u00ebr t\u00eb krijuar database, ku jan\u00eb, \u00e7far\u00eb nevojash kan\u00eb dhe pastaj p\u00ebr ti ofruar atyre disa sh\u00ebrbime, nga transporti deri tek reduktimi i plot\u00eb i burokracis\u00eb\u201d, tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Projeksionet sipas specialist\u00ebve p\u00ebrllogarisin q\u00eb deri n\u00eb vitin 2030 numri i t\u00eb moshuarve n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb rritet me rreth 30%. Nj\u00eb transformim i madh p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb q\u00eb prek mund\u00ebsit\u00eb dhe mend\u00ebsit\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Shoq\u00ebria ka nisur t\u00eb p\u00ebrshtatet e kjo sipas specialist\u00ebve t\u00eb sh\u00ebndetit vihet re tek shtimi numrit t\u00eb t\u00eb moshuarve aktiv\u00eb q\u00eb gjithsesi duan t\u2019i ken\u00eb f\u00ebmij\u00ebt pran\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cS\u2019ka nder m\u00eb t\u00eb madh se t\u00eb punosh p\u00ebr vendin t\u00ebnd\u201d\/abcnews.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur moti e favorizon sh\u00ebtit n\u00eb rrug\u00ebt e Tiran\u00ebs n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt lexon ndonj\u00eb lib\u00ebr. Ismaili k\u00ebshtu mund vetmin\u00eb. \u201cLexoj, shoh televizor, rri me shoq\u00ebrin\u00eb, sh\u00ebtis p\u00ebr t\u00eb mbajt sh\u00ebndetin\u201d 91-vje\u00e7ari ish-inxhinier nd\u00ebrtimi, t\u00eb dy f\u00ebmij\u00ebt i ka jasht\u00eb vendit nd\u00ebrsa bashk\u00ebshortja i ka nd\u00ebrruar jet\u00eb pes\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb. Un\u00eb jetoj vet\u00ebm se m\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20786,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/voranews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/IMG_1028.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20785"}],"collection":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20785"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20785\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20787,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20785\/revisions\/20787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20786"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}