{"id":6542,"date":"2021-03-16T08:37:07","date_gmt":"2021-03-16T07:37:07","guid":{"rendered":"https:\/\/voranews.al\/?p=6542"},"modified":"2021-03-16T08:37:12","modified_gmt":"2021-03-16T07:37:12","slug":"modeli-ekonomik-i-shqiperise-ka-prodhuar-pabarazi-66-e-shqiptareve-e-konsiderojne-problem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/voranews.al\/?p=6542","title":{"rendered":"Modeli ekonomik i Shqip\u00ebris\u00eb ka prodhuar pabarazi, 66% e shqiptar\u00ebve e konsiderojn\u00eb problem"},"content":{"rendered":"\n<p>Modeli ekonomik q\u00eb ka ndjekur Shqip\u00ebria n\u00eb k\u00ebto tre dekada t\u00eb tranzicionit ka rritur pabarazin\u00eb mes qytetar\u00ebve duke favorizuar nj\u00eb shp\u00ebrndarje te t\u00eb ardhurave q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e bazuar n\u00eb merita.<\/p>\n\n\n\n<p>Fondacioni&nbsp;<strong>Gjerman Friedrich Ebert publikoi nj\u00eb studim m\u00eb p\u00ebrceptimet e publikut p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si ka funksionuar&nbsp;<\/strong>sistemi ekonomik e shoq\u00ebror, i cili u punua nga espert\u00ebt e njohur t\u00eb Ekonomis\u00eb Selami Xhepa dhe Ardian Civici.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb studimit, u anketuan rreth 1200 qytetar\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin, ku shumica e tyre me nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsim prej 66% t\u00eb totalit (2 n\u00eb 3 banor\u00eb), jan\u00eb p\u00ebrgjigjur se shp\u00ebrndarja e pabarabart\u00eb e t\u00eb ardhurave dhe pasuris\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb problem p\u00ebr kohezionin social t\u00eb popullsis\u00eb. Po ashtu, 39% e tyre mendojn\u00eb se pasuria e krijuar nga t\u00eb pasurit nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb me an\u00eb t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb ndershme.<\/p>\n\n\n\n<p>Opinioni publik (43.50%) beson se politikat e derisotme u kushtojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb v\u00ebmendje interesave t\u00eb sektorit privat dhe pak v\u00ebmendje interesave t\u00eb popullat\u00ebs. Pra, sistemi \u00ebsht\u00eb i disbalancuar n\u00eb favor t\u00eb kapitalit.<\/p>\n\n\n\n<p>Edhe pse m\u00eb shum\u00eb se 40% e popullat\u00ebs besojn\u00eb se individ\u00ebt duhet t\u00eb marrin m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi mbi vete, p\u00ebrs\u00ebri vet\u00ebm rreth 30% e tyre mb\u00ebshtetin nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb bazuar mbi individualizmin. Nevoja p\u00ebr nd\u00ebrhyrje shtet\u00ebrore n\u00eb mbrojtjen e vendeve t\u00eb pun\u00ebs q\u00eb rrezikohen dhe n\u00eb investimet publike n\u00eb arsim, sh\u00ebndet\u00ebsi dhe infrastrukture mb\u00ebshtetet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb masive.<\/p>\n\n\n\n<p>Shoq\u00ebria beson se rreziqet p\u00ebr r\u00ebnien e standardit t\u00eb mir\u00ebqenies jan\u00eb sot m\u00eb t\u00eb larta nga ato t\u00eb brezit t\u00eb kaluar dhe se rreziqet p\u00ebr brezin e ardhsh\u00ebm do t\u00eb jen\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb larta. Pra, rreziku i perceptuar vjen n\u00eb rritje.<\/p>\n\n\n\n<p>Shoq\u00ebria i mb\u00ebshtet fuqimisht proceset e integrimit t\u00eb vendit dhe shumica (mbi 65%) vler\u00ebsojn\u00eb se efektet e marr\u00ebveshjeve t\u00eb tregtis\u00eb s\u00eb lir\u00eb kan\u00eb qen\u00eb me avantazhe pozitive. Por qytetar\u00ebt vler\u00ebsojn\u00eb se, pavar\u00ebsisht nga thellimi i proceseve t\u00eb integrimit, politika lokale duhet gjithashtu t\u00eb ket\u00eb kontroll mbi legjislacionin e vendit.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekonomist\u00ebt Civici e Xhepa sugjerojn\u00eb se nd\u00ebrhyrjet politike t\u00eb synuara jan\u00eb strukturuar p\u00ebrgjat\u00eb dy akseve:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013<strong>S\u00eb pari<\/strong>&nbsp;t\u00eb nd\u00ebrmerr\u00ebn politika p\u00ebr kontrollin e proceseve q\u00eb prodhojn\u00eb pabarazi dhe rritje ekonomike jop\u00ebrfshir\u00ebse.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013<strong>S\u00eb dyti<\/strong>&nbsp;t\u00eb nd\u00ebrmerrem politika p\u00ebr korrektimin e rezultateve q\u00eb krijohen nga shp\u00ebrndarja ekonomike.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa reformat e grupit t\u00eb par\u00eb synojn\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e qeverisjes ekonomike n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb rezultatet ekonomike t\u00eb krijohen sipas proceseve t\u00eb ndershme t\u00eb ligj\u00ebsive t\u00eb tregut t\u00eb lir\u00eb dhe konkurrues, reformat e grupit t\u00eb dyt\u00eb synojn\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb mekanizma t\u00eb korrektimit t\u00eb deformimeve q\u00eb mund t\u00eb manifestohen n\u00eb shp\u00ebrndarjen e s\u00eb ardhur\u00ebs komb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p>Prej koh\u00ebsh n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb hapur nj\u00eb debat p\u00ebr \u00abmodelin e ri ekonomik t\u00eb zhvillimit\u00bb, por deri m\u00eb sot ky debat \u00ebsht\u00eb kufizuar thjesht n\u00eb aspektin sektorial t\u00eb rritjes, nj\u00eb qasje q\u00eb \u00ebsht\u00eb kryesisht pozitiviste dhe q\u00eb n\u00ebnvizon p\u00ebrmir\u00ebsimin e ritmeve t\u00eb rritjes n\u00ebp\u00ebrmjet alokimeve t\u00eb burimeve n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb caktuar (p\u00ebr shembull, eksportet).<\/p>\n\n\n\n<p>Studimi i FES propozon nj\u00eb qasje tjet\u00ebr n\u00eb orientimin e debatit publik, at\u00eb mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si mund t\u00eb reformohet sistemi i sot\u00ebm ekonomik, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i balancuar nga pik\u00ebpamja e interesave social\u00eb, pra, nj\u00eb qasje normative.<\/p>\n\n\n\n<p>Studimi bazohet n\u00eb premis\u00ebn e testuar si n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb pyet\u00ebsori t\u00eb realizuar me mb\u00ebshtetjen e k\u00ebtij projekti k\u00ebrkimor, ashtu dhe n\u00ebp\u00ebrmjet analizave empirike dhe teorike, se zhvillimi ekonomik i vendit ka krijuar diferenca t\u00eb m\u00ebdha sociale dhe se nj\u00eb shoq\u00ebri harmonike dhe kohezive \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore si p\u00ebr t\u00eb rritur cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs n\u00eb vend, ashtu dhe p\u00ebr t\u00eb garantuar q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e vet\u00eb sistemit ekonomik e shoq\u00ebror n\u00eb afat t\u00eb gjat\u00eb. \/B.Hoxha<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/03\/g7.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/03\/g7.jpg?resize=670%2C326&amp;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-256035\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/03\/g11.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/03\/g11.jpg?resize=670%2C332&amp;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-256036\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/03\/g12.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/03\/g12.jpg?resize=670%2C380&amp;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-256037\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/03\/g14.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.monitor.al\/images\/2021\/03\/g14.jpg?resize=670%2C382&amp;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-256038\"\/><\/a><figcaption><strong>Marr\u00eb nga Monitor.al<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Modeli ekonomik q\u00eb ka ndjekur Shqip\u00ebria n\u00eb k\u00ebto tre dekada t\u00eb tranzicionit ka rritur pabarazin\u00eb mes qytetar\u00ebve duke favorizuar nj\u00eb shp\u00ebrndarje te t\u00eb ardhurave q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e bazuar n\u00eb merita. Fondacioni&nbsp;Gjerman Friedrich Ebert publikoi nj\u00eb studim m\u00eb p\u00ebrceptimet e publikut p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si ka funksionuar&nbsp;sistemi ekonomik e shoq\u00ebror, i cili u punua nga &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6543,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/voranews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/6E32A41E-C6E8-4372-BCE1-74E65051A046.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6542"}],"collection":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6542"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6544,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6542\/revisions\/6544"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}