{"id":6812,"date":"2021-03-24T09:46:48","date_gmt":"2021-03-24T08:46:48","guid":{"rendered":"https:\/\/voranews.al\/?p=6812"},"modified":"2021-03-24T09:46:53","modified_gmt":"2021-03-24T08:46:53","slug":"lindshmeria-peson-renie-ne-europe-shqiperia-nder-vendet-me-perkeqesim-te-larte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/voranews.al\/?p=6812","title":{"rendered":"Lindshm\u00ebria p\u00ebson r\u00ebnie n\u00eb Europ\u00eb, Shqip\u00ebria nd\u00ebr vendet me p\u00ebrkeq\u00ebsim t\u00eb lart\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<p>Lindshm\u00ebria u p\u00ebrkeq\u00ebsua n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Europ\u00ebn gjat\u00eb vitit 2019, kurse Shqip\u00ebria hyn n\u00eb mesin e vendeve me treguesin m\u00eb t\u00eb dob\u00ebt t\u00eb indeksit t\u00eb fertilitetit n\u00eb kontinent. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Eurostat, n\u00eb vitin 2019, n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Bashkimin Europian kan\u00eb lindur 4.17 milion\u00eb foshnje, duke vazhduar nj\u00eb trend r\u00ebn\u00ebs q\u00eb filloi pas vitit 2008, kur n\u00eb BE lind\u00ebn 4.68 milion f\u00ebmij\u00eb. Shkalla totale e lindshm\u00ebris\u00eb ishte 1.53 lindje p\u00ebr grua n\u00eb BE n\u00eb 2019, nj\u00eb r\u00ebnie e vog\u00ebl nga kulmi i saj i fundit n\u00eb 2016 (1.57), megjithat\u00eb nj\u00eb rritje krahasuar me 2001 (1.43).<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri, indeksi i fertilitetit ishte m\u00eb i ul\u00ebt se mesatarja e BE me vet\u00ebm 1.36 nga 1.37 q\u00eb ishte m\u00eb 2018 dhe me nj\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim t\u00eb duksh\u00ebm nga viti 2000, ku ky tregues ishte 1.9. Indeksi i fertilitetit posht\u00eb 2.1 tregon se popullsia \u00ebsht\u00eb n\u00ebn norm\u00ebn e z\u00ebvend\u00ebsimit dhe po shkon drejt r\u00ebnies. Shqip\u00ebri e ka\u00eb humbur norm\u00ebn e z\u00ebvend\u00ebsimit prej vitesh, nd\u00ebrsa n\u00eb Europ\u00eb ky proces ka qen\u00eb m\u00eb i ngadalt\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Rajon, Serbia dhe Mali i Zi kishin nj\u00eb indeks t\u00eb fertilitetit m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se Shqip\u00ebria p\u00ebrkat\u00ebsisht me 1.52 dhe 1.77. N\u00eb vitin 2019, shkall\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb lindshm\u00ebris\u00eb e kishte Franca me 1.86 lindje t\u00eb gjalla p\u00ebr grua dhe ishte Shteti An\u00ebtar me nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb lindshm\u00ebris\u00eb n\u00eb BE, ndjekur nga Rumania (1.77), \u00c7ekia, Irlanda dhe Suedia (t\u00eb tre 1.71) dhe Danimarka (1.70). N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, nivelet m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb lindshm\u00ebris\u00eb jan\u00eb v\u00ebrejtur n\u00eb Malt\u00eb (1.14 lindje p\u00ebr grua), Spanj\u00eb (1.23), Itali (1.27), Qipro (1.33), Greqi dhe Luksemburg (t\u00eb dy 1.34) dhe Shqip\u00ebri me 1.36.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vendin ton\u00eb, gjat\u00eb periudh\u00ebs 2011 \u2013 2020 lindjet n\u00eb shkall\u00eb komb\u00ebtare kan\u00eb r\u00ebn\u00eb me 18%. Nga 34,285 bebe t\u00eb lindura m\u00eb 2011 n\u00eb vitin 2020 linden 28,075. Qarku i Kuk\u00ebsit sh\u00ebnoi r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb shkall\u00eb vendi. Gjat\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb fundit n\u00eb prefektur\u00ebn Verilindore lindshm\u00ebria sh\u00ebnoi r\u00ebnie me 37.8 p\u00ebr qind.<\/p>\n\n\n\n<p>Pas Kuk\u00ebsit, r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb lindshm\u00ebris\u00eb gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit e ka sh\u00ebnuar Qarku i Beratit me 34.3%. Gjirokastra renditet e treta p\u00ebr r\u00ebnien e madhe t\u00eb lindshm\u00ebris\u00eb me 32.2% dhe m\u00eb pas Vlora me mbi 31% p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb lindjeve e kishin Tirana dhe Durr\u00ebsi p\u00ebrkat\u00ebsisht me -1.6 dhe -12.0%. K\u00ebto dy qarqe, edhe pse me r\u00ebnie t\u00eb lindjeve, kan\u00eb shtes\u00eb natyrore pozitive t\u00eb popullsis\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb zhvendosjeve nga rrethet e tjera drejt tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Si pasoj\u00eb e k\u00ebsaj situate, zhvillimet demografike jan\u00eb duke u zhvilluar sipas skenar\u00ebve pesimist\u00eb t\u00eb projeksioneve t\u00eb popullsis\u00eb.Sipas rishikimit t\u00eb fundit q\u00eb i takon periudh\u00ebs 2019-2031, n\u00eb skenarin pesimist indeksi i fertilitetit p\u00ebr nj\u00eb grua n\u00eb vitin 2019 ishte 1.36 nj\u00ebsoj si n\u00eb skenarin pesimist, por n\u00eb t\u00eb ardhmen treguesi mund t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet p\u00ebrtej k\u00ebtij skenari p\u00ebr shkak se anketat e t\u00ebrthort\u00eb tregojn\u00eb se emigracioni n\u00eb dekad\u00ebn e fundit ka qen\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se pritshm\u00ebrit\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Vendet e Europ\u00ebs Lindore p\u00ebrjetuan r\u00ebnie t\u00eb lindshm\u00ebris\u00eb gjat\u00eb viteve 1990 dhe 2000, ku indeksi Sintetik i Fekondimit (ISF) arriti n\u00eb nivele shum\u00eb t\u00eb ul\u00ebta. Rastet m\u00eb ekstreme jan\u00eb ato t\u00eb Bullgaris\u00eb (1,09 f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr grua) dhe t\u00eb Republik\u00ebs \u00c7eke (1,13 f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr grua), p\u00ebr pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb vendeve t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore iSF arriti minimumin, rreth vler\u00ebs 1,2 lindje p\u00ebr grua. N\u00eb hipotez\u00ebn e lindshm\u00ebris\u00eb s\u00eb ul\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri mendohet q\u00eb iSF do t\u00eb arrij\u00eb nivelin 1,2 n\u00eb vitin 2031, por zhvillimet reale po tregojn\u00eb se ky nivel do t\u00eb arrihet para k\u00ebtij viti.<\/p>\n\n\n\n<p>Marr\u00eb nga Monitor.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lindshm\u00ebria u p\u00ebrkeq\u00ebsua n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Europ\u00ebn gjat\u00eb vitit 2019, kurse Shqip\u00ebria hyn n\u00eb mesin e vendeve me treguesin m\u00eb t\u00eb dob\u00ebt t\u00eb indeksit t\u00eb fertilitetit n\u00eb kontinent. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Eurostat, n\u00eb vitin 2019, n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Bashkimin Europian kan\u00eb lindur 4.17 milion\u00eb foshnje, duke vazhduar nj\u00eb trend r\u00ebn\u00ebs q\u00eb filloi pas vitit &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6813,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/voranews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DA87C6FE-CD55-47E0-8351-A83258A60765.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6812"}],"collection":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6812"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6814,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6812\/revisions\/6814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}