{"id":9890,"date":"2021-07-17T19:20:50","date_gmt":"2021-07-17T18:20:50","guid":{"rendered":"https:\/\/voranews.al\/?p=9890"},"modified":"2021-07-17T19:20:52","modified_gmt":"2021-07-17T18:20:52","slug":"nga-fasoni-te-mjekesia-sektoret-e-alarmuar-per-punonjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/voranews.al\/?p=9890","title":{"rendered":"Nga fasoni te mjek\u00ebsia, sektor\u00ebt e alarmuar p\u00ebr punonj\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<p>Nga industria q\u00eb punon me material porosit\u00ebsi te turizmi e deri te teknologjia e informacionit, call center e mjek\u00ebsia, shum\u00eb sektor\u00eb n\u00eb vend po vuajn\u00eb p\u00ebr gjetjen e punonj\u00ebsve, \u00e7ka ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb shpesh t\u00eb l\u00ebn\u00eb pretendimet p\u00ebr njer\u00ebz t\u00eb kualifikuar mjaft t\u00eb sigurojn\u00eb staf.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fasoni nuk po gjen punonj\u00ebs<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sh\u00ebrbimi Komb\u00ebtar i Pun\u00ebsimit raportoi se n\u00eb vitin 2019, grumbulloi nga bizneset rreth 49 mij\u00eb oferta p\u00ebr pun\u00eb. Gjysma e tyre, m\u00eb shum\u00eb se 25 mij\u00eb, u p\u00ebrkasin fabrikave t\u00eb biznesit fason.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizneset e sektorit fason n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin, nga Shkodra n\u00eb Gjirokast\u00ebr, kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb alarmin se po p\u00ebrballen me mang\u00ebsi serioze t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore. Edhe tani kur pandemia po zbehet, mungesa e punonj\u00ebsve po i pengon t\u00eb ringrihen disa fabrika q\u00eb kan\u00eb rritje t\u00eb porosive. P\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb krijuar, numri i kontratave t\u00eb reja po rritet me shpejt\u00ebsi. K\u00ebt\u00eb e ka treguar edhe rritja e eksporteve n\u00eb sektor, me 16 dhe 10% n\u00eb dy vitet e fundit, por nga ana tjet\u00ebr, gjetja e punonj\u00ebsve t\u00eb rinj \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb mision i v\u00ebshtir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjergj Liqejza, administrator i \u201cShqip\u00ebria Trikot\u201d, i cili ushtron aktivitetin n\u00eb qytetin e Shkodr\u00ebs, tha se \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur krahun e pun\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb dy fenomeneve t\u00eb lidhur me nj\u00ebri-tjetrin. I pari \u00ebsht\u00eb emigracioni, q\u00eb i b\u00ebn nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb ikin jasht\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, emigracioni dekurajon vajzat dhe grat\u00eb t\u00eb mos punojn\u00eb, sepse emigrant\u00ebt sjellin t\u00eb ardhura. Kjo \u00ebsht\u00eb tipike p\u00ebr zon\u00ebn e Shkodr\u00ebs, tha zoti Liqejza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Turizmi l\u00eb pretendimet p\u00ebr profesionist\u00eb, nuk gjejn\u00eb njer\u00ebz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hotelet, sidomos n\u00eb zonat turistike me distanc\u00eb nga Tirana, ku \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrqendruar forca e pun\u00ebs, jan\u00eb n\u00eb kriz\u00eb p\u00ebr punonj\u00ebs. Para pak vitesh, sektori i hoteleris\u00eb kishte rezerva t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb lidhje me munges\u00ebn e stafeve t\u00eb kualifikuara, por aktualisht pretendimet e tyre kan\u00eb r\u00ebn\u00eb. Mjaft t\u00eb ken\u00eb njer\u00ebz, se trajnimin e marrin p\u00ebrsip\u00ebr vet\u00eb. \u201cKa pak krah pune t\u00eb interesuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Mjafton t\u00eb duan t\u00eb punojn\u00eb. Trajnimet e duhura i kemi realizuar, edhe pse me kosto t\u00eb larta p\u00ebr ne, pasi me rastin e par\u00eb, ose kan\u00eb ikur jasht\u00eb, ose jan\u00eb zhvendosur n\u00eb pikun e sezonit n\u00eb Jug t\u00eb vendit\u201d, thot\u00eb Fatos \u00c7erenishti, drejtues i \u201cFAFA Resort\u201d n\u00eb Golem, i cili ka investuar ndjesh\u00ebm vitet e fundit n\u00eb rritjen e kapaciteteve hoteliere, p\u00ebrmes nj\u00eb kompleksi t\u00eb ri, n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb shtimit t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs nga turist\u00ebt e huaj.<\/p>\n\n\n\n<p>Edhe n\u00eb zonat malore turistike t\u00eb Valbon\u00ebs, mungesa e punonj\u00ebsve ka nisur t\u2019i pengoj\u00eb bizneset p\u00ebr zgjerim t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm. Administrator\u00ebt e bujtinave atje pohojn\u00eb se po p\u00ebrballojn\u00eb me sforco sh\u00ebrbimin p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore. T\u00eb rinjt\u00eb vendas jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb punonj\u00ebs sezonal\u00eb p\u00ebr vendet e BE-s\u00eb, duke mos preferuar t\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb pag\u00eb mujore 20 mij\u00eb lek\u00ebshe n\u00eb hotelet e zon\u00ebs. Marrja e punonj\u00ebsve nga qytete t\u00eb tjera \u00ebsht\u00eb e pap\u00ebrballueshme, teksa sh\u00ebrbimet mbulohen vet\u00ebm me familjar\u00eb t\u00eb bujtinave, t\u00eb cil\u00ebt \u00e7alojn\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Call center, ikin punonj\u00ebsit cil\u00ebsor\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sektori i call center po e vuan n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb m\u00eb t\u00eb moderuar nevoj\u00ebn p\u00ebr punonj\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor v\u00ebrehen dy lloje emigracioni: ai i njer\u00ebzve t\u00eb varf\u00ebr dhe ata q\u00eb ikin p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Sektori i call center, nj\u00eb nd\u00ebr pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb vend, sidomos i t\u00eb rinjve, po vuan k\u00ebt\u00eb t\u00eb dyt\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nivel numrash, operator\u00ebt e tregut pohojn\u00eb se nuk po ndiejn\u00eb ndonj\u00eb problematik\u00eb t\u00eb theksuar p\u00ebr ikjen e punonj\u00ebsve.<\/p>\n\n\n\n<p>Drejtues t\u00eb Intercom Data Service (IDS), nj\u00eb prej operator\u00ebve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb vend, me rreth 3 mij\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar, pohojn\u00eb se problem p\u00ebr sektorin e tyre \u00ebsht\u00eb se ata q\u00eb po ikin jan\u00eb punonj\u00ebsit cil\u00ebsor\u00eb dhe me p\u00ebrvoj\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb penges\u00eb p\u00ebr t\u00eb rritur nivelin e sh\u00ebrbimit, p\u00ebr t\u00eb kaluar nga call center, n\u00eb sh\u00ebrbime me vler\u00eb t\u00eb shtuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Shqet\u00ebsim \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb punonj\u00ebsit cil\u00ebsor\u00eb nuk po ikin p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje pagese, pasi call center ka nivele pagash shum\u00eb m\u00eb t\u00eb larta sesa p.sh. industria fason, por ata k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Sipas nj\u00eb vler\u00ebsimi paraprak, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nuk po ikin vet\u00ebm 20-vje\u00e7ar\u00ebt, por ata q\u00eb kan\u00eb krijuar p\u00ebrvoj\u00eb, kan\u00eb nj\u00eb familje t\u00eb re, apo kan\u00eb n\u00eb plan q\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb familje.<\/p>\n\n\n\n<p>Lorenc Goga, administrator i Facile.it, kompani q\u00eb ofron sh\u00ebrbime n\u00eb web marketing, pohoi pak koh\u00eb m\u00eb par\u00eb se, gjetja e punonj\u00ebsve shpeshher\u00eb \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb p\u00ebr aktivitetin. Mungesa e punonj\u00ebsve t\u00eb kualifikuar n\u00eb sh\u00ebrbimet e TIK e ka penguar at\u00eb t\u00eb n\u00ebnshkruaj\u00eb nj\u00eb kontrat\u00eb t\u00eb re sh\u00ebrbimi me nj\u00eb kompani t\u00eb huaj.<\/p>\n\n\n\n<p>Kontrata ishte p\u00ebr sh\u00ebrbime t\u00eb nj\u00eb niveli m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se web marketing dhe pagesat ishin premtuese, por mungesa e punonj\u00ebsve t\u00eb kualifikuar p\u00ebr k\u00ebto sh\u00ebrbime po b\u00ebhet penges\u00eb p\u00ebr n\u00ebnshkrimin e saj. M\u00eb shum\u00eb se emigracionin, Goga b\u00ebn me faj sistemin arsimor n\u00eb vend, q\u00eb n\u00eb dekad\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb tranzicionit nuk po mund t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb nevojat e tregut t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mjek\u00ebsia po shteron, 78% e doktor\u00ebve duan t\u00eb largohen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Si rrjedhoj\u00eb e migrimit masiv dhe faktor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, Shqip\u00ebria ka norm\u00ebn m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb mjek\u00ebve p\u00ebr mbulimin e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor p\u00ebr popullsin\u00eb. Shqip\u00ebria renditet n\u00eb vendin q\u00eb kishte m\u00eb pak mjek\u00eb p\u00ebr 10 mij\u00eb banor\u00eb n\u00eb Europ\u00eb, edhe n\u00eb vitin 2019, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb (OBSH), t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuara n\u00eb shkurt 2021.<\/p>\n\n\n\n<p>OBSH ka publikuar edhe t\u00eb dh\u00ebnat n\u00eb vite, kur n\u00eb 2018-n, numri i mjek\u00ebve p\u00ebr 10 mij\u00eb banor\u00eb n\u00eb vend arriti n\u00eb rekordin e 21.58, duke r\u00ebn\u00eb s\u00ebrish nj\u00eb vit m\u00eb pas, duke reflektuar emigracionin q\u00eb ka p\u00ebrfshir\u00eb trup\u00ebn mjek\u00ebsore, kryesisht n\u00eb Gjermani.<\/p>\n\n\n\n<p>Shteti i dyt\u00eb me m\u00eb pak mjek\u00eb n\u00eb raport me popullsin\u00eb, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb OBSH-s\u00eb, \u00ebsht\u00eb Turqia, me tregues 18.7, me t\u00eb dh\u00ebnat e fundit t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuara p\u00ebr 2018-n. M\u00eb pas renditen Qipro (19.5), Polonia (23.8), Bosnja (21.62). Nga shtetet e rajonit, m\u00eb shum\u00eb personel mjek\u00ebsor ka Serbia (31.1).<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Europ\u00eb, rekordin p\u00ebr nj\u00eb trup\u00eb t\u00eb zgjeruar t\u00eb personelit mjek\u00ebsor, e mban Italia, me 80 mjek\u00eb p\u00ebr 10 mij\u00eb banor\u00eb n\u00eb 2019-n, e ndjekur nga Gjeorgjia (70.7), Franca (66.3), Greqia (62.3).<\/p>\n\n\n\n<p>Numri i mjek\u00ebve n\u00eb dispozicion t\u00eb popullsis\u00eb ishte nj\u00eb nga treguesit kryesor\u00eb ku u p\u00ebrqendruan raportet nd\u00ebrkomb\u00ebtare me fillimin e pandemis\u00eb s\u00eb COVID-19. Sa m\u00eb i ul\u00ebt t\u00eb ishte ky tregues, s\u00eb bashku me shpenzimet p\u00ebr sh\u00ebndet\u00ebsin\u00eb n\u00eb raport me madh\u00ebsin\u00eb e ekonomis\u00eb, m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb do ta kishin vendet t\u00eb p\u00ebrballonin presionin q\u00eb pandemia do t\u00eb ushtronte n\u00eb sistemet e tyre spitalore.<\/p>\n\n\n\n<p>Fondacioni gjerman \u201cFriedrich Ebert Foundation Tirana\u201d, ka realizuar nj\u00eb studim, gjetjet e t\u00eb cilit tregojn\u00eb se largimi i mjek\u00ebve mbetet nj\u00eb faktor shqet\u00ebsues, i cili p\u00ebrjetohet nga 78% e mjek\u00ebve (24% e t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb gati p\u00ebr t\u2019u larguar menj\u00ebher\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb 54% do t\u00eb largoheshin po t\u2019u jepej mund\u00ebsia).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga industria q\u00eb punon me material porosit\u00ebsi te turizmi e deri te teknologjia e informacionit, call center e mjek\u00ebsia, shum\u00eb sektor\u00eb n\u00eb vend po vuajn\u00eb p\u00ebr gjetjen e punonj\u00ebsve, \u00e7ka ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb shpesh t\u00eb l\u00ebn\u00eb pretendimet p\u00ebr njer\u00ebz t\u00eb kualifikuar mjaft t\u00eb sigurojn\u00eb staf. Fasoni nuk po gjen punonj\u00ebs Sh\u00ebrbimi Komb\u00ebtar i Pun\u00ebsimit raportoi &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9891,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/voranews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/E339D0BA-C5AF-47EC-AD3A-7924D69B041A.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9890"}],"collection":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9890"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9892,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9890\/revisions\/9892"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/voranews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}