Komisioni Evropian bëri të qartë të martën qëndrimin e tij lidhur me urën kryesore mbi lumin Ibër, duke theksuar se hapja e saj për qarkullim automjetesh kërkon koordinim të plotë ndërmjet komunave lokale dhe institucioneve qendrore të Kosovës. Ura lidh Mitrovicën e Jugut, me shumicë shqiptare, dhe Mitrovicën e Veriut, me shumicë serbe — një nga pikat më të nxehta të tensioneve ndërnacionale në rajon.
Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anita Hipper, duke folur në konferencën për shtyp të 18 gushtit, theksoi se BE-ja ka një qëndrim të qartë dhe të pandryshuar. "Ajo që kërkojmë është që Policia e Kosovës të garantojë sigurinë e të gjitha komuniteteve, në përputhje me parimet demokratike, të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit, në mënyrë që të gjithë të ndihen të sigurt", deklaroi ajo. Hipper sqaroi gjithashtu se ura aktualisht është e hapur vetëm për këmbësorë, jo për automjete, dhe se koordinimi i nevojshëm "duhet të përmirësohet" para çdo hapi tjetër.
Beogradi shpreh shqetësim, NATO-ja tërhiqet gradualisht
Reagimet nga Beogradi nuk vonuan. Shefi i Zyrës serbe për Kosovën, Petar Petkoviq, i dërgoi një letër emisarit të posaçëm evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Peter Sorensen, duke shprehur shqetësimin e qeverisë serbe ndaj deklaratave të BE-së. Petkoviq pretendoi se vlerësimet e Brukselit nuk pasqyrojnë as gjendjen reale në terren, as parakushtet e pranuara në kuadër të dialogut. Ky qëndrim reflekton qasjen e njohur të Beogradit për të penguar çdo normalizim të situatës në veri të Kosovës.
Ndërkohë, misioni i NATO-s në Kosovë, KFOR-i, njoftoi më 10 gusht se ka nisur tërheqjen graduale të pranisë së tij të përhershme mbi urë, duke e cilësuar këtë si rezultat të përmirësimit të situatës së sigurisë. KFOR-i ka garantuar se do të ruajë prani aktive në të dyja anët e Mitrovicës, si dhe në veri të Kosovës në përgjithësi, gjatë gjithë procesit të tranzicionit.
Një urë e bllokuar prej dekadash
Historia e kësaj ure është simbol i gjithë bllokadave politike që shoqërojnë procesin e normalizimit Kosovë-Serbi. Pas luftës çlirimtare të vitit 1999, ura u mbyll për qarkullim dhe u shndërrua në vatër të tensioneve të vazhdueshme. Brenda kornizës së dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja, të dyja palët u pajtuan për hapjen e saj, me një plan zbatimi të miratuar që në vitin 2016, sipas të cilit ura duhej të hapet për trafik në janar të vitit 2017.
Punimet e rikonstruksionit, ku u investuan rreth 1.5 milionë euro, u përfunduan në vitin 2018 — mirëpo ura nuk u hap asnjëherë. Në vitin 2024, përpjekjet e qeverisë së Kosovës për ta çelur atë nxitën kundërshtime nga grupe serbe lokale dhe thirrje nga bashkësia ndërkombëtare për veprime të kujdesshme dhe të koordinuara. Sot, pas mbi njëzet vjetësh, ura mbetet simbol i një normaliteti ende të paarritur — dhe BE-ja vazhdon të insistojë se rruga drejt hapjes kalon nëpër dialog, jo akte të njëanshme.
BurimiEuro news Albania
