Komisionerja evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, vendosi të anulojë vizitën e saj zyrtare në Serbi, duke e lidhur drejtpërdrejt këtë vendim me ceremonitë e mbajtura në Beograd në nderim të Ratko Mlladiçit — ish-komandantit serb të Bosnjës i dënuar për gjenocid dhe krime kundër njerëzimit nga Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë. Anulimi i vizitës vjen si një sinjal i qartë politik nga Brukseli ndaj autoriteteve serbe.
Në një deklaratë të publikuar në rrjetin social X, Kos nënvizoi se Mlladiçi mbetet simbol i "faqeve më të errëta" të historisë bashkëkohore evropiane — njeriu pas masakrës së Srebrenicës dhe i dënuar ndërkombëtarisht për krime të paprecedenta. Rikthimi i eshtrave të tij në kryeqytetin serb, i shoqëruar me lavdërime publike, e bëri të pamundur zhvillimin e çfarëdo bashkëpunimi zyrtar pa dërguar mesazhin e gabuar, sipas komisioneres.
Mesazhi i Brukselit: vlerat nuk janë të negociueshme
"Lavdërimi që rrethon vdekjen e tij është i papajtueshëm me vlerat mbi të cilat është ndërtuar rruga drejt Bashkimit Evropian", shkroi Kos, duke lënë të kuptohet se aspirata e Serbisë për anëtarësim nuk mund të shkojë dorë për dore me glorifikimin e kriminelëve të dënuar të luftës. Ajo shtoi se integrimi evropian nuk është thjesht çështje procedurash teknike, por kërkon njohje të sinqertë të krimeve të kryera dhe pajtim të vërtetë me viktimat dhe popujt e plagosur.
"Vlerat që mbështesin të ardhmen tonë të përbashkët nuk janë të negociueshme", deklaroi komisionerja, duke i lënë Beogradit një mesazh të prerë: pa llogaridhënie historike, rruga drejt Brukselit mbetet e bllokuar.
Rëndësia e këtij vendimi për rajonin
Vendimi i Kos vjen në një kohë kur marrëdhëniet midis Serbisë dhe Bashkimit Evropian janë tashmë nën tension të shtuar, ndërkohë që negociatat e anëtarësimit kanë ngecur prej vitesh. Glorifikimi i Mlladiçit — kriminelit që urdhëroi vrasjen e mbi tetë mijë meshkujve myslimanë boshnjakë në Srebrenicë në vitin 1995 — është reagim i dënueshëm jo vetëm nga Brukseli, por edhe nga shumica e kryeqyteteve perëndimore.
Për Kosovën dhe Shqipërinë, anulimi i vizitës së komisioneres ka rëndësi të dyfishtë: vërteton se Bashkimi Evropian nuk do të tolerojë relativizimin e krimeve të luftës në Ballkan dhe se çdo hap integrues i Serbisë do të vlerësohet edhe në prizmin e qëndrimit të saj ndaj viktimave të agresionit serb të viteve '90. Brukseli, me këtë gjest, dërgon një mesazh se historia nuk mund të fshihet me heshtje diplomatike.
BurimiEuro news Albania
