Kryeministri Edi Rama doli me një qëndrim të prerë ndaj Këshillit të Lartë të Prokurorisë (KLP) dhe Këshillit të Lartë Gjyqësor (KLGJ), duke i vënë të dyja institucionet në qendër të kritikave të tij lidhur me ecurinë e reformës në drejtësi. Deklarata erdhi në një moment kur diskutimi mbi pagat e anëtarëve të këtyre dy strukturave ka rifilluar me intensitet.
Sipas Ramës, ndryshe nga SPAK-u dhe Gjykata Kushtetuese — që ai i cilëson si suksese të procesit të reformimit të drejtësisë — KLP dhe KLGJ përfaqësojnë anën e hijes së këtij procesi. Kryeministri argumentoi se gjyqësori vazhdon të ndikohet më shumë nga "zakonet e vjetra dhe njerëzit pas perdes" sesa nga vetë organet që kanë për detyrë ta qeverisin.
Paradoksi i pagave: kur shumat e larta nuk mjaftojnë
Rama ngriti një argument provokues në lidhje me çështjen e pagave: nëse anëtarët e KLP-së dhe KLGJ-së — të cilët marrin paga disa herë më të larta se punonjësit e administratës qendrore — i konsiderojnë ato të pamjaftueshme, atëherë çfarë mbetet për administratën e zakonshme? "Paga është gjithmonë e pamjaftueshme kur është e pamjaftueshme për KLP e KLGJ — përfytyroni për të tjerët", deklaroi kryeministri.
Ai shtoi: "Kur KLP dhe KLGJ, dy strukturat që janë fytyra e dështimit të reformës në drejtësi... i kanë të pamjaftueshëm pagat që i kanë disa herë më të larta se pagat tona këtu." Me këtë formulim, Rama nënkuptoi se sjellja e këtyre dy organeve nuk justifikohet as nga kushtet financiare, por pasqyron një problem më thelbësor funksionimi.
Reforma në drejtësi: ndarje e qartë mes suksesit dhe dështimit
Kryeministri vizatoi një vijë të qartë brenda sistemit gjyqësor të reformuar: nga njëra anë SPAK-u dhe disa institucione të tjera, si shembuj të asaj që reforma duhej të arrinte; nga ana tjetër KLP dhe KLGJ, si organe që sipas tij nuk kanë përmbushur funksionin e tyre kushtetues të mbikëqyrjes dhe qeverisjes së gjyqësorit.
Reforma në drejtësi, e nisur pas miratimit të Kushtetutës së re gjyqësore në vitin 2016, synoi pastrimin e sistemit nëpërmjet procesit të vetingut dhe krijimin e organeve të reja të qeverisjes së gjyqësorit. Megjithatë, KLP dhe KLGJ kanë qenë shpesh objekt kritikash edhe nga aktorë ndërkombëtarë, të cilët kanë ngritur shqetësime mbi pavarësinë dhe efikasitetin e tyre. Deklarata e Ramës riaktivizon debatin mbi nëse reforma ka dhënë rezultate të plota, apo ka krijuar institucione me probleme strukturore të thella.
BurimiRTSH



