Rezerva valutore e Shqipërisë ka arritur në një nivel të paprecedentë, duke shënuar rekord të ri historik në fund të muajit gusht 2026. Të dhënat zyrtare të Bankës së Shqipërisë tregojnë se vlera totale e mjeteve të rezervës tejkaloi 8.4 miliardë euro, duke shënuar rritje prej 15.1% që nga fillimi i këtij viti dhe 18.7% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Faktori kryesor që ka ushqyer këtë rritje është ndërhyrja aktive e Bankës Qendrore në tregun e brendshëm valutor nëpërmjet blerjes së euros. Vetëm gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, Banka e Shqipërisë bleu rreth 140 milionë euro — vlera më e lartë historike për atë periudhë të vitit, duke shënuar rritje dramatike prej 320% krahasuar me të njëjtin interval të vitit paraardhës.
Leku forcohet pavarësisht ndërhyrjeve të Bankës Qendrore
Pavarësisht vëllimit të madh të blerjeve valutore, Banka e Shqipërisë nuk ka arritur të frenojë plotësisht forcimin e Lekut ndaj Euros. Kursi i këmbimit euro-lek preku një minimum historik pranë nivelit 91.4 lekë për euro gjatë muajit shtator dhe aktualisht vazhdon të qëndrojë afër atij niveli. Vetëm gjatë periudhës 2024–2025, Banka Qendrore kishte investuar mbi dy miliardë euro në treg me synimin për të balancuar këtë trend, por efekti ka qenë i kufizuar.
Sa i përket strukturës së rezervës, titujt e borxhit përbëjnë 80% të totalit, ndërsa depozitat në para të gatshme zënë rreth 12%. Pjesa e mbetur është e shpërndarë në ar dhe në të drejta tërheqjeje pranë Fondit Monetar Ndërkombëtar. Vlen të theksohet se niveli i rezervës ndikohet jo vetëm nga blerjet e reja, por edhe nga lëvizjet e çmimeve të instrumenteve financiare dhe metaleve të çmuara në tregjet botërore.
FMN kërkon kujdes — kostot po rriten
Fondi Monetar Ndërkombëtar, në vlerësimin e fundit për Shqipërinë në vitin 2025, i ka rekomanduar Bankës së Shqipërisë të tregojë maturi në akumulimin e mëtejshëm të rezervave. Sipas misionit të FMN-së, përfitimet nga rritja e rezervave duhet të peshohen me kujdes ndaj kostove oportune, rreziqeve nga normat e interesit dhe humbjeve të mundshme nga rivlerësimet valutore.
Këto shqetësime gjejnë mbështetje edhe në bilancin e Bankës së Shqipërisë: për vitin 2025, humbjet neto nga ndryshimet e kurseve të këmbimit arritën në 24.1 miliardë lekë, duke u rritur me 79% krahasuar me vitin paraardhës. Pavarësisht këtyre kostove, Banka Qendrore e konsideron rezervën valutore si një mjet jetik për të amortizuar goditje të jashtme, duke marrë parasysh deficitin e llogarisë korrente dhe nivelin e lartë të euroizimit të sistemit financiar shqiptar. Debati mbi ekuilibrin optimal të rezervës pritet të qëndrojë në qendër të diskutimeve ekonomike gjatë muajve në vijim.
BurimiMonitor
