Pak ditë para aktgjykimit historik të Gjykatës së Specializuar në Hagë, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, dha një mesazh të qartë: angazhimi i Aleancës për paqe dhe siguri në Kosovë mbetet i palëkundur. Rutte bëri këtë deklaratë gjatë një konference për shtyp në selinë e NATO-s në Bruksel, më 14 shtator, kur u pyet nëse ekziston rreziku i trazirave pas shpalljes së vendimit.
"Kjo vlen edhe sot, pavarësisht se çfarë lajmesh mund të vijnë këtë javë ose në periudhën e ardhshme, por edhe sa i përket zotimit afatgjatë për paqe dhe siguri në Kosovë", tha Rutte, duke nënvizuar se KFOR-i ka shërbyer për më shumë se dy dekada si garanci e stabilitetit në vend. Shefi i NATO-s shtoi se Aleanca do të vazhdojë të vlerësojë edhe përbërjen dhe vendosjen e forcave të KFOR-it, për t'u përshtatur me çdo ndryshim të mundshëm të situatës së sigurisë.
Aktgjykimi i 16 shtatorit dhe konteksti i procesit
Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do të shpallin aktgjykimin ndaj katër ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës: ish-presidentit Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarëve Jakup Krasniqi dhe Kadri Veseli, si dhe ish-deputetit Rexhep Selimi. Të katërt i janë nënshtruar gjykimit për dhjetë pika akuze, ku përfshihen krime kundër njerëzimit dhe krime lufte, dhe të gjithë janë deklaruar të pafajshëm. Prokuroria Speciale ka kërkuar dënime prej 45 vitesh burgim për secilin. Gjykimi kishte nisur më 3 prill 2023, ndërsa katër ish-krerët e UÇK-së ndodheshin nën paraburgim që prej nëntorit 2020.
Aktgjykimi pritet të jetë ndër vendimet më me peshë që Dhomat e Specializuara — të ngritura në vitin 2015 — kanë dhënë deri më sot. Vetëm disa ditë më parë, mijëra qytetarë kishin marshuar në Prishtinë në shenjë solidariteti me të akuzuarit, duke kërkuar që vendimi të jetë i drejtë dhe i paanshëm.
Masa sigurie dhe thirrjet për qetësi
Atmosfera e ngarkuar para shpalljes së aktgjykimit ka shtyrë edhe institucione ndërkombëtare të ndërmarrin masa paraprake. Ambasada amerikane në Prishtinë u ka kërkuar shtetasve të saj të shmangin zonat ku janë paralajmëruar protesta, duke vënë në dukje se organizata të ndryshme planifikojnë demonstrata të mëdha më 16 shtator si në kryeqytet, ashtu edhe në qytete të tjera të Kosovës.
Policia e Kosovës, nga ana e saj, ka zhvilluar takime koordinuese me partnerët ndërkombëtarë — KFOR-in, EULEX-in, Ambasadën amerikane, Zyrën e Bashkimit Evropian dhe OSBE-në — dhe ka paraqitur një plan të detajuar veprimi. "Policia e Kosovës do të ofrojë siguri për të gjithë qytetarët pa dallim dhe do të angazhohet me njësi policore, në mënyrë që mbarëvajtja e të gjitha aktiviteteve dhe zhvillimeve të mundshme të kalojnë të qeta dhe pa incidente", tha institucioni, duke u bërë thirrje qytetarëve për qetësi dhe bashkëpunim.
Vendimi i Hagës pritet të ketë jehonë jo vetëm në Kosovë, por edhe në gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor. Rutte e pranoi këtë shprehimisht, duke theksuar se zhvillimet në Kosovë ndikojnë drejtpërdrejt edhe në dinamikat më të gjera rajonale — çka shpjegon edhe vëmendjen e lartë që NATO-ja i kushton situatës në këto ditë vendimtare.
BurimiRTSH
