Presidenti amerikan Donald Trump bëri të ditur se është arritur një marrëveshje e rëndësishme me Hamasin, i cili ka pranuar çarmatimin e plotë të të gjitha grupeve të armatosura në Rripin e Gazës. Sipas Trump, pas përfundimit të procesit të çarmatimit, forcat izraelite do të fillojnë tërheqjen graduale nga territori palestinez — një zhvillim që, nëse realizohet, do të shënonte një ndryshim rrënjësor në dinamikat e konfliktit të gjatë në Lindjen e Mesme.
Trump e cilësoi këtë marrëveshje si një "hap historik" dhe theksoi se zbatimi i saj do të ndodhë në faza të qarta dhe të mirëpërcaktuara. Ai falënderoi Egjiptin, Katarin dhe Turqinë për rolin e tyre si ndërmjetëse në bisedimet që çuan në këtë rezultat, duke theksuar se marrëveshja është kulmi i planit të tij 20-pikësh për vendosjen e paqes në Gaza.
Si parashikohet të funksionojë plani
Sipas skemës së dakordësuar, Hamasi dhe fraksionet e tjera palestineze të armatosura do t'ia dorëzojnë armët e tyre një komiteti kombëtar palestinez. Procesi do të mbikëqyret nga një mekanizëm ndërkombëtar verifikimi, i cili do të garantojë transparencën dhe respektimin e detyrimeve nga të dyja palët. Çarmatimi dhe tërheqja ushtarake izraelite janë të lidhura ngushtë mes tyre — njëra nuk mund të ndodhë pa tjetrën.
Pas përfundimit të fazës së çarmatimit, plani parashikon vendosjen e një Force Ndërkombëtare Stabilizimi në Gaza, e cila do të veprojë krah për krah me një forcë të re policore palestineze. Kjo strukturë e re sigurie synon të mbushë vakuumin që do të linte largimi i trupave izraelite dhe shpërbërja e strukturave ushtarake të Hamasit.
Skepticizëm dhe kushte nga të dyja palët
Pavarësisht optimizmit të shprehur nga Uashingtoni, zyrtarët izraelitë kanë shfaqur dyshime serioze nëse Hamasi do ta zbatojë realisht këtë marrëveshje. Nga ana e tyre, përfaqësuesit e lëvizjes palestineze kanë sqaruar qartë se nuk do të ndërmarrin asnjë hap konkret drejt çarmatimit përpara se Izraeli të nisë tërheqjen nga Gaza dhe të respektojë të gjitha detyrimet e marrëveshjes. Kjo pozicion qëndror i palëve tregon se rruga drejt zbatimit mbetet e vështirë dhe plot sfida.
Marrëveshja, nëse do të ecë përpara, do të kishte pasoja të drejtpërdrejta edhe për stabilitetin rajonal. Shqipëria dhe Kosova, si vende anëtare apo partnere të strukturave euro-atlantike, kanë mbështetur vazhdimisht zgjidhjet diplomatike dhe humanitare në Lindjen e Mesme. Çdo qetësim i qëndrueshëm në Gaza do të çlironte burime dhe vëmendje ndërkombëtare edhe për sfidat e Ballkanit Perëndimor. Hapat e ardhshëm do të jenë vendimtarë — bota vëzhgon nga afër nëse kjo marrëveshje do të mbetet deklaratë apo do të shndërrohet në realitet.
BurimiOpinion.al
