Ratko Mlladiç, ish-komandanti i Ushtrisë së Republikës Srpska dhe njëri ndër figurat më të errëta të historisë bashkëkohore evropiane, vdiq të enjten në burgun ku po vuante dënimin me burg të përjetshëm. Gjykata Ndërkombëtare e OKB-së e kishte dënuar për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte — ndër to, masakra e Srebrenicës e vitit 1995, ku u vranë mbi 8.000 burra dhe djem myslimanë boshnjakë.
Lajmi i vdekjes së tij nuk u prit me heshtje nga bashkëkombësit e tij. Në qytetin Pale, pak kilometra larg vendeve ku u kryen disa prej masakrave më të rënda ndaj boshnjakëve, qindra qytetarë dolën në rrugë dhe ndezën qirinj në kujtim të Mlladiçit. Tubime të ngjashme homazhi u zhvilluan edhe në qytete të tjera të Republikës Srpska, entitetit serb brenda Bosnje-Hercegovinës.
Kriminel i dënuar, i festuar si hero
Fakti që Mlladiç — i njohur ndërkombëtarisht me nofkën "Kasapi i Ballkanit" — pritet me nderime nga një pjesë e shoqërisë serbe, tregon thellësinë e negacionizmit të gjenocidit që mbizotëron ende në disa qarqe të Ballkanit. Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë dhe pasardhësi i tij, Mekanizmi i OKB-së, kanë dokumentuar me prova të pakundërshtueshme rolin e Mlladiçit në urdhërimin e vrasjes masive, spastrimit etnik dhe terrorin sistematik ndaj popullsisë civile boshnjake.
Srebrenica mbetet masakra e vetme e njohur zyrtarisht si gjenocid në tokën evropiane pas Luftës së Dytë Botërore. Mjekët mjeko-ligjorë kanë nxjerrë nga varret masive mbetjet e mijëra viktimave, shumë prej të cilave ende identifikohen çdo vit.
Reagimi ndërkombëtar dhe domethënia politike
Homazhet publike ndaj Mlladiçit nxisin shqetësim të madh në komunitetin ndërkombëtar dhe veçanërisht mes familjeve të viktimave boshnjake, të cilat prej dekadash kërkojnë njohje të plotë të tragjedisë që përjetuan. Organizatat ndërkombëtare të të drejtave të njeriut dhe diplomatët perëndimorë e kanë dënuar kohë pas kohe glorifikimin e kriminalëve të luftës në Ballkan si pengesë serioze për pajtimin rajonal.
Për Shqipërinë dhe Kosovën, figura e Mlladiçit është e pandashme nga kujtesa e luftërave të viteve 1990 — një periudhë agresioni serb që prek thellë të gjithë shqiptarët. Vdekja e tij në burg, pas vitesh mohimi dhe arratisje, mbetet e vetmja drejtësi institucionale e mundshme — por për viktimat dhe familjet e tyre, asnjë vendim gjyqësor nuk e zëvendëson dhimbjen e humbjes.
BurimiEuro news Albania
