Finlanda ka hedhur poshtë me forcë një propozim të raportuar nga Rusia, sipas të cilit Helsinki duhet të largohet nga Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO) si kusht për bisedimet e paqes në Ukrainë. Ministri finlandez i Mbrojtjes, Antti Häkkänen, theksoi se anëtarësimi i vendit të tij në aleancën ushtarake nuk është në asnjë mënyrë objekt negociatash.
“Çështje të tilla nuk janë në asnjë mënyrë çështje negociatash. Rusia e di këtë. Është absolutisht skandaloze të sugjerohet një gjë e tillë,” deklaroi Häkkänen për gazetarët. Kjo deklaratë vjen pas raporteve se Rusia ka bërë propozime të tilla gjatë bisedimeve të paqes në Abu Dhabi.
Propozimet ruse dhe reagimet ndërkombëtare
Sipas raportimeve të gazetës gjermane “Bild”, një propozim rus i paraqitur gjatë takimeve në Abu Dhabi përfshinte mbajtjen nga Moska të territoreve të pushtuara ukrainase, marrjen e kontrollit të zonave të reja tokësore, çmilitarizimin e porteve në Ukrainë, largimin e bazave të NATO-s nga shtetet baltike dhe, si një kusht i theksuar, largimin e Finlandës nga NATO. Në këmbim, Rusia thuhet se ofroi tërheqjen e armëve bërthamore nga Bjellorusia dhe heqjen dorë nga stacionimi i raketave me rreze të mesme veprimi atje. Megjithatë, mbetet e paqartë se cilat nga këto propozime do të mbështesë personalisht Presidenti rus Vladimir Putin pas diskutimeve mes ndërmjetësuesve.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, duke komentuar një kuadër të ri sigurie për Evropën pas luftës, të propozuar nga amerikanët, shprehu shqetësimin se ky mund të jetë “i rrezikshëm”. Edhe pse komentet e tij nuk ishin një përgjigje direkte ndaj kërkesave ruse të raportuara nga “Bild”, ai theksoi se “Rusia sigurisht që nuk mund të marrë vendime në emër të të gjitha shoqërive që janë anëtare të NATO-s.” Zelenskyy shtoi se dëshira e Putinit për të ndryshuar kufijtë në Evropë është një fakt dhe se ky koncept i rishikimit të garancive të sigurisë është i rrezikshëm, pasi çon në luftëra dhe përshkallëzime.
Implikimet për sigurinë rajonale
Finlanda, e cila ndan një kufi prej 1,340 kilometrash me Rusinë, u bashkua me NATO-n në vitin 2023. Ky anëtarësim shënoi një ndryshim thelbësor në politikën e saj të jashtme, i nxitur nga pushtimi i plotë i Ukrainës. Vendimi i Rusisë për të kërkuar largimin e Finlandës nga NATO nxjerr në pah thellësinë e krizës së sigurisë në Evropë dhe përpjekjet e Moskës për të rimodeluar arkitekturën e sigurisë rajonale sipas interesave të saj. Për Shqipërinë dhe Kosovën, si shtete anëtare dhe aspiruese të NATO-s, qëndrimi i Finlandës përforcon parimin e sovranitetit kombëtar dhe të drejtën për të zgjedhur aleancat, duke kundërshtuar çdo ndërhyrje të jashtme në vendimet strategjike të vendeve sovrane.
BurimiEuro news Albania
