Një deklaratë e presidentit serb Aleksandër Vuçiç mbi mundësinë e devijimit të lumit Ibër ka ndezur një debat të gjerë diplomatik ndërmjet Beogradit dhe Tiranës. Ibri furnizon Liqenin e Ujmanit, burim jetësor ujor për Kosovën, dhe çdo ndryshim i rrjedhës së tij preket drejtpërdrejt nga interesat e Prishtinës. Reagimet nuk u vonuan as nga kryeministri Edi Rama, as nga ministri i Jashtëm Ferit Hoxha.
Vuçiç e cilësoi çështjen si plotësisht të brendshme të Serbisë. "Është çështje e brendshme e jona — nuk e di se çfarë lidhjeje ka Ibri me Shqipërinë", deklaroi ai. Presidenti serb e lidhi gjithashtu temën me zhvillimet në veri të Kosovës, duke akuzuar Prishtinën për arrestime dhe shembje të shtëpive të serbëve me mbështetje ndërkombëtare. Vuçiç u shpreh edhe për KFOR-in dhe urën mbi Ibër në Mitrovicë, duke paralajmëruar se Beogradi do të reagojë ndaj çdo zhvillimi që e konsideron rrezik për serbët. Ai e lidhi situatën me ndërhyrjen e NATO-s në vitin 1999, duke shprehur shqetësim të thellë për atë që e quajti veprim të bashkërenduar kundër popullit serb.
Rama: Gjeografia, jo folklori, dikton rrjedhën e lumit
Kryeministri Edi Rama e quajti shkëmbimin me Beogradin "shumë interesant veror" dhe e vendosi debatin brenda kornizës së të drejtës ndërkombëtare të ujërave. Sipas tij, Serbia ka të drejtë të menaxhojë burimet ujore brenda territorit të vet, por nuk mund të injorojë pasojat ndërkufitare të veprimeve të saj. Rama hodhi poshtë çdo pretendim territorial ndaj Serbisë dhe theksoi se mbështetja e Shqipërisë për Kosovën nuk ka nevojë për konceptin e "Shqipërisë së Madhe" — Kosova është shtet sovran dhe shqiptarët e saj vendosin vetë për të ardhmen e tyre. "Ibri do të vazhdojë të rrjedhë sipas gjeografisë dhe jo sipas folklorit", e mbylli ai mesazhin.
Ministri i Jashtëm serb Marko Gjuric iu përgjigj Ramës përmes rrjetit X, duke e cilësuar debatin si "një përpjekje të përpunuar verore për të ndryshuar temën". Gjuric theksoi se Ibri nuk kalon dhe nuk hyn kurrë në territorin shqiptar, prandaj Shqipëria nuk mund të pretendojë të jetë palë e interesuar. Ai riktheu qëndrimin zyrtar të Beogradit mbi Kosovën, duke iu referuar Kushtetutës serbe dhe Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Gjuric kërkoi nga Tirana veprime konkrete, si ndalimi i shembjes së shtëpive të serbëve dhe themelimi i Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe, dhe ftoi palën shqiptare të braktisë "diplomacinë përmes altoparlantëve".
Hoxha: Lumenjtë duhet të mbartin ujë, jo kërcënime
Fjalën e fundit e mori ministri Ferit Hoxha, i cili e vendosi qëndrimin shqiptar mbi parime të qarta. "Uji është jetë — ai nuk mban pasaportë, nuk lexon harta politike dhe nuk ndalet të pyesë se në cilën anë të një kufiri po rrjedh", deklaroi ai. Hoxha pranoi se Ibri nuk kalon nëpër Shqipëri, por argumentoi se Tirana do të reagonte me të njëjtën forcë edhe nëse një kërcënim i tillë do t'i drejtohej Serbisë. "Lumenjtë duhet të mbartin ujë, jo kërcënime, dhe kufijtë duhet të përcaktojnë juridiksionet, jo të ndajnë përgjegjësinë tonë për paqen", u shpreh ai.
Hoxha e mbylli duke e drejtuar debatin drejt perspektivës europiane: "Le të vazhdojmë me më shumë Europë, më pak mitologji dhe më shumë arsye për ta parë të kaluarën tonë përmes syve të së ardhmes". Kështu, ajo që filloi si një deklaratë teknike mbi rrjedhën e një lumi u shndërrua në një përplasje të plotë politike, ku ujin e shoqërojnë Kosova, siguria në veri dhe e ardhmja e integrimit europian të Ballkanit.
BurimiEuro news Albania
