Pas tensioneve diplomatike që shpërthyen në rajon gjatë ditëve të fundit, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian kanë dalë me qëndrime të qarta, duke kërkuar shmangien e provokimeve dhe rikthimin e dialogut si rrugë e vetme e qëndrueshme. Shkak për gjithë këtë valë reagimesh ishte deklarata e presidentit serb Aleksandar Vuçiç, i cili më 9 gusht njoftoi se autoritetet e Beogradit, bashkë me ekspertë, po shqyrtojnë mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së lumit Ibër.
Zëdhënësi i Departamentit Amerikan të Shtetit, duke iu përgjigjur pyetjeve të gazetarëve, qe kategorik: "Paqja dhe stabiliteti në Ballkanin Perëndimor janë prioritete të Shteteve të Bashkuara. Normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Kosovës është pjesë e domosdoshme e këtij procesi." Mesazhi i Uashingtonit vjen si thirrje e drejtpërdrejtë për të dy palët që të shmangin eskalimin e mëtejshëm.
Brukseli: Vetëm dialogu mund të sjellë normalizim
Edhe nga Brukseli erdhi një reagim i ngjashëm. Komisioni Evropian bëri të qartë se çdo deklaratë apo veprim që dëmton procesin e normalizimit duhet të lihet mënjanë. "Përparimi në normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë mund të arrihet vetëm përmes dialogut", deklaroi zëdhënësi i Komisionit Evropian, duke nënvizuar se Bashkimi Evropian mbetet i angazhuar në mbështetjen e këtij procesi.
Deklarata e Vuçiçit kishte provokuar reagime të menjëhershme si në Tiranë ashtu edhe në Prishtinë. Ministri i Jashtëm shqiptar, Ferit Hoxha, kundërshtoi çdo përdorim të burimeve ujore si mjet presioni politik, duke evokuar njëkohësisht konventat ndërkombëtare që rregullojnë menaxhimin e lumenjve ndërkufitarë. Nga ana e tij, ministri i Jashtëm serb Marko Gjuriç e cilësoi çështjen si punë të brendshme të Serbisë, qëndrim që e ndau edhe Vuçiç personalisht, i cili vuri në dyshim çdo lidhje midis kësaj çështjeje dhe Shqipërisë.
Rama kundër narrativës serbe për "Shqipërinë e Madhe"
Debati u zgjerua më tej kur pala serbe u përpoq ta zhvendoste diskutimin nga lumi Ibër te pretendime për të ashtuquajturën "Shqipëri e Madhe" — një term që shërben si mjet frikësimi në retorikën националiste serbe dhe greke, pa asnjë bazë në politikën shqiptare. Kryeministri Edi Rama reagoi me tone ironike ndaj kësaj zhvendosjeje të qëllimshme të temës, duke theksuar se Shqipëria nuk ka asnjë pretendim territorial ndaj Serbisë. Rama sqaroi gjithashtu se territori i Republikës së Kosovës dhe pasuritë natyrore brenda kufijve të saj nuk mund të trajtohen si pronë apo territor serb.
Tensionet e javës së fundit kanë dëshmuar edhe një herë se Ballkani mbetet rajon i ndjeshëm, ku edhe deklaratat me natyrë teknike mund të shndërrohen shpejt në krizë politike. Reagimet e koordinuara të Uashingtonit dhe Brukselit tregojnë se partnerët perëndimorë të Kosovës dhe Shqipërisë mbeten vigjilentë dhe të gatshëm të ndërhyjnë diplomatikisht sa herë që stabiliteti rajonal vihet në pikëpyetje.
BurimiRTSH
