Fermerët shqiptarë do të presin pak ndryshime në mbështetjen financiare që marrin nga shteti gjatë periudhës 2027-2029. Sipas Programit Buxhetor Afatmesëm të Ministrisë së Bujqësisë, subvencionet direkte për sektorin agrar do të rriten me vetëm 3.6% gjatë tre viteve të ardhshme — një rritje që nuk mbulon as zgjerimin e numrit të fermerëve që synojnë të përfitojnë nga skemat mbështetëse.
Konkretisht, fondet e parashikuara për vitin 2027 arrijnë në rreth 5.23 miliardë lekë, pak më shumë se 5.2 miliardët e vitit aktual. Në vitin 2028 ky fond ulet lehtë në 5.21 miliardë lekë, për të shënuar një rritje më të ndjeshme vetëm në 2029, kur parashikohet të arrijë afro 5.42 miliardë lekë. Në total, gjatë gjithë periudhës, rritja absolute nuk kalon 190 milionë lekë.
Numri i përfituesve rritet më shpejt se fondet
Paradoksi kryesor i këtij planifikimi qëndron në hendekun midis rritjes së numrit të përfituesve dhe rritjes së fondeve. Për vitin 2027 synohet që rreth 72,250 fermerë të marrin ndihmë nga skemat bujqësore. Ky numër rritet në 75,000 në vitin 2028 dhe arrin 76,000 në vitin 2029 — një rritje prej rreth 5.2% brenda tre viteve. Duke qenë se fondet rriten me vetëm 3.6%, çdo fermeri i takon në fakt një mbështetje mesatare më e vogël vit pas viti.
Kjo dinamikë tregon se qeveria synon të zgjerojë bazën e përfituesve pa rritur proporcionalisht burimet financiare, gjë që rrezikon të hollojë efektivitetin e ndihmës për çdo fermër individual.
Investimet kapitale marrin pjesën e luanit të rritjes buxhetore
Pamja ndryshon ndjeshëm kur shikohet buxheti i plotë i programit "Zhvillimi Rural". Ky program parashikohet të rritet nga 8.31 miliardë lekë në vitin 2027 në 9.71 miliardë lekë gjatë vitit 2028, duke arritur kulmin e 10.55 miliardë lekëve në vitin 2029. Kjo rritje e konsiderueshme, megjithatë, nuk shkon kryesisht drejt xhepave të fermerëve.
Burimi kryesor i zgjerimit janë shpenzimet kapitale — investimet në infrastrukturë dhe projekte afatgjata. Këto shpenzime rriten nga rreth 2.3 miliardë lekë në 2027 në afro 4.36 miliardë lekë në vitin 2029, duke shënuar një rritje prej pothuajse 89% brenda dy viteve. Me fjalë të tjera, buxheti i zhvillimit rural po zgjerohet, por pjesa dërrmuese e rritjes shkon te investimet, jo te mbështetja direkte e fermerëve.
Kjo strukturë financiare pasqyron një qasje qeveritare ku prioriteti i deklaruar është ndërtimi i kapaciteteve afatgjata në sektorin rural, ndërkohë që mbështetja operative e fermerëve mbetet në nivele pothuajse të ngrira. Për komunitetin bujqësor shqiptar, ky planifikim ngre pyetje të ligjshme mbi aftësinë e fermave të vogla dhe të mesme për të përballuar kostot në rritje të prodhimit gjatë viteve të ardhshme.
BurimiMonitor
