Presidenti amerikan Donald Trump shpalli të hënën rifillimin e bllokadës detare ndaj porteve iraniane, duke njoftuar njëkohësisht se Shtetet e Bashkuara do të mbledhin një tarifë prej 20% për të gjitha mallrat që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit. Vendimi vjen si kundërvënie e drejtpërdrejtë ndaj pretendimeve të Iranit mbi këtë rrugë të rëndësishme tregtare dhe shënon përshkallëzimin më të madh të konfliktit që nga armëpushimi i muajit prill.
Në një postim në platformën e tij Truth Social, Trump deklaroi se SHBA do të njihet si «Roja e Ngushticës së Hormuzit» dhe se do të rimbursohet me normën prej 20% për çdo ngarkesë të transportuar, si shpërblim për garantimin e sigurisë në këtë zonë. Ai theksoi se bllokada do të godasë vetëm portet iraniane, ndërkohë që shtetet e tjera do të gëzojnë kalim të lirë dhe të drejtë. Trump akuzoi Teheranin se ka shkelur marrëveshjen e kornizës së qershorit, duke nënvizuar: «Ishte marrëveshje e mbyllur dhe ata e thyen. Gjithmonë e thejnë. Kemi pasur dhjetë marrëveshje me këta njerëz — dhe tani do t'i godasim shumë fort».
Sulme nga të dyja palët, Gjiri Arab në alarm
Ushtria amerikane njoftoi se ka goditur dhjetëra objektiva brenda territorit iranian të hënën, ndërsa Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) lançoi sulme kundërpërgjigje ndaj Bahrejnit, Jordanisë, Kuvajtit dhe Omanit. Bahrejni akuzoi Iranin se kreu «sulme të neveritshme me raketa dhe dronë që synojnë civilët», ndërsa ushtria e Jordanisë njoftoi se interceptoi katër raketa iraniane. Kuvajti raportoi operacione aktive të mbrojtjes ajrore kundër «objektivave ajrorë armiqësorë». Sipas të dhënave bazuar në njoftime zyrtare iraniane, të paktën 25 persona kanë humbur jetën në Iran që nga rifillimi i armiqësive të mërkurën.
Komanda Qendrore Amerikane (CENTCOM) njoftoi gjithashtu se për herë të parë forcat amerikane përdorën dronë detarë për të goditur një nëndetëse iraniane dhe një objekt mirëmbajtjeje në bazën detare të Bandar Abbasit. Tre anije pa ekuipazh tip Corsair goditën portin e kësaj baze, duke shënuar herën e parë që SHBA ka përdorur dronë detarë në operacione luftarake.
Irani kundërpërgjigjet, negociatat vijojnë
Komanda ushtarake iraniane hodhi poshtë çdo të drejtë të SHBA-së mbi ngushticën, duke deklaruar se Teherani «në asnjë rrethanë nuk do të lejojë ndërhyrjen amerikane në menaxhimin» e saj. Këshilltari i Ajatollahut Mojtaba Khamenei, Mohammed Mokhber, theksoi se Irani do ta «mbrojë» Hormuzin që anijet iraniane të mos paguajnë kurrë «haraç ndaj armikut». Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane tha se marrëveshja e qershorit ishte «në krizë», por sqaroi se Teherani po vazhdon bisedat me ndërmjetësit e Katarit, Pakistanit dhe Omanit.
Ministrat e jashtëm të Gjermanisë, Francës dhe Britanisë së Madhe dënuan sulmet iraniane ndaj vendeve të Gjirit, ndërsa Londra njoftoi se do ta klasifikojë IRGC-në si kërcënim ndaj sigurisë kombëtare. Analistët paralajmërojnë se përshkallëzimi i tanishëm do ta shtyjë vetëm më tej zgjidhjen e qëndrueshme — e cila, sipas tyre, mbetet e pashmangshme në formën e një marrëveshjeje të negociuar. Ngjarjet e Hormuzit ndikojnë drejtpërdrejt edhe në çmimet globale të naftës, me pasoja të ndjeshme ekonomike edhe për vendet e rajonit ballkanik, përfshirë Shqipërinë.
