Më 16 shtator 2026, pas mbi dy vjetësh gjykim, Gjykata Speciale në Hagë do të shpallë verdiktin ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, dhe tre ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës — Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit. Të katërt përballen me gjashtë akuza për krime kundër njerëzimit dhe katër për krime lufte, të cilat i kanë mohuar kategorikisht duke u deklaruar të pafajshëm. Ndërkohë, në çdo cep të Kosovës, pritshmëria është e ngarkuar me shpresë dhe emocione.
Në Burojë të Skënderajt, vendlindjen e Hashim Thaçit, vendimi i 16 shtatorit ka hyrë thellë në bisedat e përditshme. Kadri Thaçi, 62-vjeçar dhe bashkëfshatar i ish-presidentit, thotë se shpreson që vendimi të jetë i drejtë, por nuk gëzon as ta mendojë skenarin e dënimit: "Nëse dënohen, inshallah jo… Ndjehem keq. S'kam qejf as ta mendoj." Ai e përshkruan Thaçin si njeri të butë e të dashur, të cilin e ka konsideruar person të veçantë që nga fëmijëria.
Nga Likoci te Suhareka: optimizëm dhe besim te luftëtarët e lirisë
Në Likoc të Drenasit — ku gjatë luftës ishte vendosur Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së — banorët presin 16 shtatorin si ditë feste të mundshme. Veterani Nusret Kadriu, bashkëluftëtar i të akuzuarve, thotë se e ka ndjekur me shumë emocione çdo fazë të procesit gjyqësor, duke ndier sikur edhe vetë është ulur në bankën e të akuzuarve. Edhe Dritani, banor i Likocit i cili jeton prej dekadash në Austri, planifikon të jetë fizikisht në Hagë me 16 shtator, gati të festojë çdo vendim pafajësie bashkë me diasporën shqiptare. Ai e quan Gjykatën Speciale "të padrejtë dhe të mbrapshtë."
Nga Suhareka, Jemin Buzhala, emigrant prej 18 vitesh në Itali, shprehet me gëzim: "Ne po e presim me gëzim. Dalja e UÇK-së, plus ardhja e forcave të bashkuara ndërkombëtare… i realizuam ato çfarë patëm dëshirë." Hasan Selimi, 70-vjeçar me dekada të kaluara jashtë atdheut, beson se nuk ekziston asnjë arsye juridike për dënim: "S'ka kurrfarë arsyeje që të dënohen. Por nëse politika vendos, e jo drejtësia, atëherë kjo është tjetër gjë."
Llapashtica dhe skepticizmi ndaj Gjykatës Speciale
Llapashtica e Epërme në Podujevë përmendet në aktakuzën e Prokurorisë së Specializuar si një nga pikat ku pretendohet se janë mbajtur persona të ndaluar gjatë luftës, nga nëntori i vitit 1998 deri në mars të vitit 1999. Megjithatë, banorët e zonës kujtojnë një realitet krejt tjetër. Burim Muçiqi, tetëvjeçar kur nisi lufta, kujton bombardimet e dhjetorit 1998 dhe evakuimin e banorëve: "Na kanë përcjellë ushtarët e Ushtrisë Çlirimtare. Nuk na kanë lënë vetëm në asnjë moment." Veterani Muharrem Muçiqi i mohon prerë pretendimet e prokurorisë, duke kujtuar se zona kishte qenë nën presion të vazhdueshëm serb edhe para ardhjes së UÇK-së.
Besimi i qytetarëve të Kosovës ndaj Gjykatës Speciale mbetet i ulët: sipas të dhënave të Grupit për Studime Juridike dhe Politike, institucioni ka marrë mesatarisht vetëm 2.56 pikë nga 5 sa i përket pavarësisë dhe drejtësisë së procesit. Që nga arrestimi i katër ish-krerëve dhe transferimi i tyre në Hagë, në nëntor të vitit 2020, protestat e mbështetjes janë organizuar vazhdimisht si brenda, ashtu edhe jashtë Kosovës. Brezi i ri duket pak më i largët nga ky proces — 18-vjeçari Agis Kaçuri thotë se nuk e ka ndjekur fare gjykimin, ndërkohë që 22-vjeçari Arjon Lika beson në pafajësinë e të akuzuarve, por pranon se do të dëshironte të ishte më i informuar për luftën e fundit në Kosovë. Verdikti i 16 shtatorit do të jetë një nga momentet më të rëndësishme juridike e politike në historinë e re të Kosovës.
BurimiGazeta Expres
