Borxhi publik i Maqedonisë së Veriut ka arritur nivele rekorde që nga shpallja e pavarësisë në vitin 1991. Kryetari i opozitës, Venko Filipçe, bëri këtë deklaratë gjatë një konference shtypi kushtuar ribalancimit të dytë të buxhetit shtetëror për vitin 2026, duke paralajmëruar se rritja e borxhit po i kalon kapacitetet e ekonomisë vendase.
Katër miliardë euro borxhe të reja pa rezultate të dukshme
Sipas Filipçes, qeveria e kryeministrit Hristijan Mickoski ka akumuluar rreth 4 miliardë euro borxhe shtesë gjatë periudhës së saj në pushtet. Kjo rritje prej 50 për qind — nga 8 miliardë euro sa ishte fillimisht në gati 12 miliardë euro sot — e rendit Maqedoninë e Veriut në nivelet më të larta të huamarrjes së regjistruar ndonjëherë. "Qytetarët nuk kanë parë asgjë të mirë", deklaroi kryetari i LSDM-së, duke shtuar se barra e këtij borxhi do të bjerë mbi brezat e ardhshëm.
Filipçe theksoi se shumat e huazuara nuk kanë gjetur rrugën drejt jetës së përditshme të njerëzve. Ai renditi me hollësi se çfarë mund të kishte ndodhur me ato fonde: "Le të ketë një standard më të mirë, paga më të larta, subvencione më të mëdha në bujqësi, nxitje për të rinjtë që të qëndrojnë në vend, përmirësime cilësore në kujdesin shëndetësor dhe arsim — asgjë nuk po ndodh. Askush nuk pa asnjë përfitim nga kjo rritje e madhe, vetëm borxhe dhe interesa të cilat do t'i paguajnë kush e di sa breza të ardhshëm."
Borxhi publik po i afrohet kufirit të 63% të PBB-së
Kryetari i LSDM-së paralajmëroi gjithashtu se nëse shtohet edhe borxhi i ndërmarrjeve publike — si Ndërmarrja Publike për Rrugët Shtetërore — totali i borxhit do të kalojë 63 për qind të Produktit të Brendshëm Bruto. Filipçe vlerëson se ekonomia e vendit nuk ka kapacitetin e nevojshëm për të mbajtur një ngarkesë financiare të tillë pa pasoja të rënda afatgjata.
Kritika e tij u shtri edhe ndaj vetë strukturës së ribalancimit të dytë buxhetor, të cilin e cilëson si dokument që thellohet problemet në vend se t'i zgjidhë. Sipas tij, investimet kapitale po shkurtohen pikërisht kur duhet të rriten, ndërsa deficiti mbetet i lartë. Fondet publike, sipas Filipçes, nuk po orientohen drejt projekteve zhvillimore, por po mbushin boshllëqe buxhetore të krijuara nga menaxhim i keq fiskal.
Debati rreth borxhit publik në Maqedoninë e Veriut ka rëndësi edhe për shqiptarët e vendit, të cilët përbëjnë komunitetin e dytë më të madh kushtetues dhe presin investime konkrete në rajonet ku jetojnë. Keqmenaxhimi i financave publike rrezikon të pengojë edhe projektet e infrastrukturës dhe shërbimeve shoqërore në zonat me popullsi shqiptare.
BurimiTelegrafi
