Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka shpalosur së fundmi deklaratën përmbyllëse të misionit të tij për Shqipërinë, duke ndarë vlerësimet dhe rekomandimet thelbësore për politikën fiskale dhe monetare të vendit. Në fokus të deklaratës ishin vlerësimet për paketën fiskale të vitit 2027, ku FMN mbështet masa të caktuara por kundërshton fuqishëm disa propozime kyçe të qeverisë shqiptare.
Në kuadër të reformave fiskale, stafi i FMN-së ka përkrahur uljen e pragut të regjistrimit për TVSH-në, rritjen e tatimit mbi dividendin për ta njësuar me taksat e tjera, si dhe kufizimin e trajtimit preferencial të TVSH-së për shërbimet e akomodimit. Këto hapa, sipas Fondit, shërbejnë për zgjerimin e bazës tatimore dhe kërkohet që ato të shoqërohen me përpjekje më të forta kundër informalitetit, një problem i theksuar në ekonominë shqiptare.
Kundërshtimet Fiskale dhe Rreziqet Ekonomike
Megjithatë, FMN ka shprehur kundërshtimin e saj të prerë ndaj uljes së përhershme të TVSH-së për produktet ushqimore dhe heqjes së taksës së qarkullimit mbi karburantet. Argumenti kryesor i Fondit është se të dyja këto masa do të kishin një kosto të konsiderueshme për buxhetin e shtetit, do të shtrembëronin sinjalet e çmimeve në treg dhe do t'u sillnin përfitime edhe familjeve që nuk kanë nevojë për mbështetje. Për familjet realisht në nevojë, FMN rekomandon ndihmë sociale të synuar, duke theksuar rëndësinë e efikasitetit në shpërndarjen e mbështetjes.
Me një ekonomi që operon mbi potencialin e saj dhe një inflacion ende mbi objektivin e vendosur, FMN kërkon gjithashtu një politikë fiskale më pak ekspansioniste për vitin 2027. Kjo qasje konservatore vjen në një kohë kur goditjet e jashtme dhe tensionet sociale brenda vendit vlerësohet se rëndojnë mbi rritjen ekonomike. FMN parashikon një ngadalësim të rritjes ekonomike në 3.5% për vitin 2026, nga 3.7% në 2025, duke u afruar ritmit prej 3.2% nga viti 2027 e në vazhdim.
Reformat dhe Integrimi në BE
Lidhur me stabilitetin monetar, Fondi rekomandon që Banka e Shqipërisë të tërheqë gradualisht stimulin monetar përmes rritjes së normës bazë të interesit, me objektivin për të rikthyer inflacionin bazë në shënjestrën prej 3% deri në fund të vitit 2027. FMN thekson gjithashtu rëndësinë e ruajtjes së pavarësisë së Bankës së Shqipërisë dhe tërheqjen e saj graduale nga linja e kreditimit për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme.
Në kontekstin e procesit të anëtarësimit në Bashkimin Europian, FMN i jep përparësi forcimit të institucioneve dhe sundimit të ligjit. Rekomandimet përfshijnë mbrojtjen e pavarësisë operacionale të SPAK-ut, uljen e numrit të çështjeve të prapambetura në gjykata, modernizimin e kadastrës dhe forcimin e të drejtave të pronësisë. Për projektligjin e investimeve, FMN kërkon kritere transparente dhe objektive për të kufizuar trajtimin preferencial ndaj investitorëve apo projekteve të përzgjedhura. Përshtatja e arsimit dhe formimit profesional me nevojat e bizneseve, ulja e informalitetit dhe lehtësimi i financimit për sipërmarrjet e reja e inovative janë thelbësore për të rritur produktivitetin dhe për të përgatitur ekonominë shqiptare për konkurrencën në tregun europian.
BurimiMonitor



