Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka eskaluar ndjeshëm tonin ndaj Iranit, duke paralajmëruar se forcat amerikane mund të godasin objektin nëntokësor bërthamor të vendit nëse Teherani vazhdon të refuzojë marrëveshjen diplomatike. Deklarata vjen në një moment të tensionuar të negociatave ndërmjet dy vendeve, ku çdo lëvizje diplomatike shoqërohet me presion të hapur ushtarak nga ana amerikane.
Trump e bëri të qartë se Shtetet e Bashkuara disponojnë mjetet dhe gatishmërinë për të goditur instalime të forta nëntokësore, të cilat konsiderohen si kolona kurrizore e ambicieve bërthamore të Iranit. Ndërkohë, administrata amerikane ka bërë të ditur se dëshiron një zgjidhje diplomatike, por nuk e përjashton asnjë opsion nëse Teherani nuk jep sinjale konkrete tërhequjeje.
Konteksti i krizës bërthamore
Programi bërthamor i Iranit ka qenë burim tensioni global prej dekadash. Pas braktisjes së marrëveshjes bërthamore të vitit 2015 nga ana e Trump gjatë mandatit të tij të parë, Teherani ka vazhduar të pasurojë uraniumin në nivele gjithnjë e më afër pragut të armëve bërthamore. Objektet nëntokësore, si ai i Fordow-t dhe Natanz-it, janë ndërtuar pikërisht për të rezistuar goditjeve ajrore konvencionale — çka e bën paralajmërimin e Trump edhe më domethënës nga pikëpamja ushtarake.
Ekspertët ndërkombëtarë vlerësojnë se vetëm bombat amerikane të tipit "bunker-buster" — municionet më të fuqishme shpuese — do të ishin të afta të depërtonin në thellësinë e këtyre strukturave. Fakti që Trump i referohet hapur kësaj mundësie tregon se presioni nuk është retorikë boshe, por pjesë e një strategjie të gjithanshme negociuese.
Pasojat e mundshme për rajonin
Një goditje e mundshme amerikane ndaj Iranit do të kishte jehonë të gjerë në të gjithë Lindjen e Mesme dhe përtej saj. Çmimet e naftës, që tashmë janë të luhatura, do të ndikonin drejtpërdrejt edhe ekonomitë europiane, përfshirë Shqipërinë dhe vendet e rajonit ballkanik. Shqipëria, si anëtare e NATO-s, do të mbante qëndrimin e aleancës në çdo skenar konflikti.
Irani, nga ana e tij, ka paralajmëruar se do të përgjigjet me forcë ndaj çdo sulmi, duke nënkuptuar goditje ndaj bazave amerikane në rajon dhe ndaj aleatëve të Uashingtonit. Negociatat indirekte ndërmjet dy palëve vijojnë, por deri tani nuk kanë prodhuar asnjë rezultat konkret. Vëmendja ndërkombëtare mbetet e fiksuar në orët dhe ditët e ardhshme, ndërkohë që gjuha ushtarake e Trump vazhdon të lërë pak hapësirë për optimizëm të shpejtë.
BurimiKoha
