Katër nga dhjetë shqiptarë nuk kanë mundësi financiare të blejnë dot një makinë — kjo është tabloja që del nga të dhënat zyrtare të Eurostat për vitin 2023. Konkretisht, 41% e popullsisë së Shqipërisë pohuan se blerja e një automjeti personal ishte jashtë mundësive të tyre materiale, duke vendosur vendin tonë në krye të listës negative si në Europë ashtu edhe në rajon. Për krahasim, mesatarja e Bashkimit Europian qëndron në 5.6% për vitin 2023, e cila ka rënë lehtë në 5.5% në 2025-n.
Hendeku me rajonin dhe Europën
Edhe në krahasim me vendet fqinje, diferenca është e mprehtë. Në Serbi, 16% e popullsisë deklaroi në 2023-n se s'mund të blinte dot automjet, dhe ky tregues ra lehtë në 15% gjatë vitit 2025. Maqedonia e Veriut shënon vetëm 13% të popullatës në këtë situatë, ndërsa Mali i Zi ka përqindjen më të ulët në rajon — vetëm 8.9% sipas të dhënave të vitit 2024. Të dhënat për Bosnjë-Hercegovinën dhe Kosovën nuk janë disponibël.
Brenda Shqipërisë, kategoria që e ndjen më rëndë mungesën e mundësisë për të zotëruar një makinë janë personat që jetojnë vetëm. Ndër meshkujt e kësaj kategorie, 66% deklarojnë se nuk mund të blejnë automjet, ndërsa ndër femrat shifrja arrin vlerat alarmante — 88%.
Flota rrugore rritet, por mbetet e mangët
Paradoksalisht, numri i mjeteve në qarkullim ka shënuar rritje të ndjeshme vitet e fundit. Sipas të dhënave të Drejtorisë së Përgjithshme të Transportit Rrugor, në fund të vitit 2025 lëviznin në rrugët shqiptare rreth 847 mijë autovetura personale, pas regjistrimit për herë të parë të rreth 100 mijë mjeteve si në vitin 2024 ashtu edhe në 2025-n. Raporti me popullsinë jep 360 autovetura për çdo 1 000 banorë — gati gjysmën e mesatares evropiane prej 578 makinash për 1 000 banorë.
Pas rishikimit në ulje të shifrave të popullsisë, Shqipëria ka dalë nga pozicionet e fundit të rajonit dhe renditet e treta, pas Malit të Zi me 442 makina për 1 000 banorë dhe duke iu afruar Serbisë me 394. Maqedonia e Veriut dhe Bosnja ndajnë të njëjtën shifër — 338 makina për 1 000 banorë. Në shkallë evropiane, numrin më të ulët të automjeteve në raport me popullsinë e kanë Kosova me 241 dhe Turqia me 203, ndërsa rekordin e mban Italia me 709 makina për 1 000 banorë.
Të dhënat vënë në dukje një kontradiktë të qartë: megjithëse automjetet fizikisht po shtohen në rrugë, kapaciteti blerës i një pjese të konsiderueshme të popullsisë mbetet shumë i kufizuar. Ky fenomen pasqyron pabarazinë e thellë ekonomike mes shtresave sociale dhe tregon se rritja e numrit të mjeteve vjen kryesisht nga një pakicë e popullsisë me të ardhura të mjaftueshme, ndërsa shumica e shqiptarëve vazhdojnë të mbeten jashtë këtij tregu.
BurimiMonitor
